Edukimi i fëmijës është një nga përgjegjësitë më të mëdha që Allahu i Madhëruar ia ka besuar prindërve. Fëmija nuk është vetëm një amanet, por edhe një provë dhe një dhuratë hyjnore, e cila kërkon përkushtim, dashuri dhe udhëzim të vazhdueshëm. Karakteri, morali dhe besimi i tij nuk formohen rastësisht, por ndërtohen çdo ditë përmes shembullit të prindërve, fjalëve që dëgjon dhe ambientit ku rritet. Një edukim i mirë nuk synon vetëm suksesin në këtë botë, por edhe lumturinë e përhershme në botën tjetër.
Islami i ka kushtuar rëndësi të jashtëzakonshme edukimit të brezit të ri. Ai nuk e konsideron fëmijën thjesht si një anëtar të familjes, por si një amanet që një ditë do të japë llogari para Allahut për mënyrën se si është rritur dhe edukuar. Për këtë arsye, prindërit, mësuesit dhe e gjithë shoqëria mbajnë përgjegjësi për ndërtimin e një brezi që e njeh Zotin, e do të vërtetën dhe jeton sipas moralit islam.
Allahu i Madhëruar thotë në Kur’an:
“O ju që besuat! Ruajeni veten dhe familjet tuaja nga një zjarr, lënda djegëse e të cilit janë njerëzit dhe gurët.”(Sure Et-Tahrim, ajeti 6)
Ky ajet tregon se edukimi fetar dhe moral i familjes është detyrë e drejtpërdrejtë e prindërve. Nuk mjafton vetëm sigurimi i ushqimit, veshmbathjes apo shkollimit; po aq e rëndësishme është ushqimi shpirtëror dhe moral.
I Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të dhe mbi familjen e tij) ka thënë: “Secili prej jush është bari dhe secili do të pyetet për kopenë e tij.”
Ky hadith na mëson se prindërit janë përgjegjës për edukimin e fëmijëve të tyre. Ata duhet të kujdesen jo vetëm për nevojat materiale, por edhe për zhvillimin e besimit, moralit dhe karakterit të tyre.
Një nga shtyllat më të rëndësishme të edukimit është shembulli personal. Fëmijët mësojnë më shumë nga ajo që shohin sesa nga ajo që dëgjojnë. Nëse prindërit tregojnë sinqeritet, drejtësi, respekt dhe devotshmëri ndaj Allahut, këto cilësi do të reflektohen natyrshëm edhe tek fëmijët. Nëse, përkundrazi, ata shohin gënjeshtër, padrejtësi apo mungesë respekti, këto sjellje mund të bëhen pjesë e karakterit të tyre.
Imam Aliu (Paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Zemrat e fëmijëve janë si toka pjellore; çfarëdo që mbillet në to, do të mbijë.”
Kjo thënie përmbledh rëndësinë e edukimit në vitet e para të jetës. Fëmijëria është periudha kur formohen bindjet, zakonet dhe morali. Prandaj, çdo fjalë e mirë, çdo këshillë dhe çdo vepër e drejtë lë gjurmë të thella.
Një element tjetër i domosdoshëm është edukimi me dashuri. Islami nuk e mbështet edukimin mbi frikën, dhunën apo poshtërimin, por mbi mëshirën dhe urtësinë. Dashuria krijon besim mes prindit dhe fëmijës, ndërsa besimi e bën më të lehtë pranimin e këshillës dhe korrigjimin e gabimeve.
Allahu i Madhëruar e përshkruan Profetin (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të dhe mbi familjen e tij) me këto fjalë:
“Dhe Ne nuk të dërguam ty ndryshe, veçse si mëshirë për botët.” (Sure El-Enbija, ajeti 107)
Nëse Profeti ishte model i mëshirës për të gjithë njerëzimin, atëherë prindërit duhet ta marrin atë si shembull në marrëdhënien me fëmijët e tyre.
Imam Hasani (Paqja qoftë mbi të) ishte shembull i butësisë dhe respektit ndaj të tjerëve. Edukimi i tij nga Profeti dhe Imam Aliu (Paqja qoftë mbi të) bëri që ai të njihej për moralin e lartë, durimin dhe bujarinë. Kjo tregon se edukimi i drejtë formon personalitete që ndikojnë pozitivisht në shoqëri.
Një pjesë e rëndësishme e edukimit është mësimi i namazit dhe lidhjes me Allahun. Fëmija duhet të mësojë gradualisht rëndësinë e adhurimit, jo si detyrim i rëndë, por si burim qetësie dhe afërsie me Krijuesin. Kur zemra lidhet me Allahun që në moshë të vogël, ajo bëhet më e fortë përballë sfidave të jetës.
Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të dhe mbi familjen e tij) ka thënë:
“Urdhërojini fëmijët tuaj të falin namazin kur të jenë shtatë vjeç.”
Ky hadith tregon se edukimi fetar duhet të fillojë herët, me urtësi, butësi dhe vazhdimësi.
Po aq e rëndësishme është edukimi me ndershmëri. Një fëmijë që mësohet të thotë të vërtetën, të mbajë premtimin dhe të respektojë të drejtat e të tjerëve, do të bëhet një njeri i besueshëm në të ardhmen. Shoqëritë ndërtohen mbi individë me karakter, ndërsa karakteri ndërtohet në familje.
Imam Sadiku (Paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Edukoni fëmijët tuaj, sepse ata janë krijuar për një kohë tjetër nga ajo në të cilën jetoni ju.”
Kjo thënie na kujton se edukimi duhet të jetë i përshtatur me sfidat e kohës, pa humbur parimet e përhershme të fesë. Fëmijët duhet të mësojnë të përdorin teknologjinë me përgjegjësi, të dallojnë të mirën nga e keqja dhe të mbrojnë identitetin e tyre islam në çdo rrethanë.
Në edukimin e fëmijëve nuk duhet harruar rëndësia e lutjes. Prindërit duhet t’i luten vazhdimisht Allahut që t’i udhëzojë fëmijët e tyre në rrugën e drejtë. Vetë Profetët i janë drejtuar Allahut me lutje për pasardhësit e tyre.
Allahu i Madhëruar na tregon lutjen e Profetit Ibrahim:
“O Zoti im! Më bëj mua prej atyre që e falin namazin, dhe po ashtu edhe pasardhësit e mi.” (Sure Ibrahim, ajeti 40)
Kjo lutje dëshmon se edhe profetët, megjithëse ishin njerëzit më të zgjedhur, kërkonin ndihmën e Allahut për edukimin e fëmijëve të tyre.
Në përfundim, edukimi i fëmijës është një proces i gjatë që kërkon durim, dashuri, përkushtim dhe mbështetje tek Allahu. Nuk mjafton të dëshirojmë që fëmijët tanë të bëhen njerëz të mirë; duhet të punojmë çdo ditë për këtë qëllim me fjalë, vepra dhe shembull personal. Një familje që ndërtohet mbi besim, moral dhe dashuri formon individë të dobishëm për shoqërinë dhe të dashur për Allahun. Prandaj, edukimi i fëmijëve nuk është vetëm një detyrë familjare, por një investim për të ardhmen e umetit dhe një prej veprave më të vlefshme që mund të lërë njeriu pas vetes.

