Në ajetin 112 të sures “En-Nahl” Allahu i Madhëruar thotë:
﴿وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتِيهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّن كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذَاقَهَا اللَّهُ لِبَاسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ﴾
“Allahu sjell si shembull një vendbanim që ishte i sigurt dhe i qetë. Furnizimi i tij i vinte me bollëk nga çdo anë. Mirëpo ai i mohoi mirësitë e Allahut, prandaj Allahu e bëri të shijojë petkun e urisë dhe të frikës, për shkak të asaj që vepronin.”
Ndërsa në ajetin 28 të sures “Ibrahim” Allahu i Madhëruar thotë:
﴿أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُواْ نِعْمَةَ اللّهِ كُفْرًا وَأَحَلُّواْ قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِ﴾
“Vallë, a nuk i sheh ata që mirësinë e Allahut e kanë ndërruar me mohim dhe e kanë sjellë popullin e tyre në Shtëpinë e shkatërrimit?”
Po të lexohen me vëmendje këto dy ajete do të shihet se tema kryesore që i bashkon ato është mirënjohja ndaj Allahut për mirësitë dhe rreziku i mohimit, keqpërdorimit ose shpërdorimit të tyre. Të dy ajetet tregojnë se siguria, furnizimi, qetësia dhe mirëqenia janë mirësi të mëdha, por nuk duhen marrë si të garantuara përgjithmonë.
Në ajetin e parë, vendbanimi përshkruhet me dy mirësi shumë të mëdha: sigurinë dhe furnizimin e bollshëm. Kur banorët e atij vendbanimi nuk i njohën dhe nuk i përdorën siç duhet mirësitë e Allahut, gjendja e tyre ndryshoi në të kundërtën: nga bollëku në uri dhe nga siguria në frikë.
Nga ky ajet, pra, ajeti 112 në suren “En-Nahl”, mësojmë se mirënjohja nuk është vetëm të thuash elhamdulilah, të falënderoj o Zot, por edhe ta përdorësh një mirësi në mënyrë të drejtë, duke iu bindur Allahut, duke mos bërë padrejtësi dhe duke mos e kthyer begatinë në shkak arrogance apo mëkati.
Kurse ajeti i dytë e zgjeron këtë kuptim. Ai flet për njerëz që e zëvendësojnë mirësinë me mohim dhe, për më tepër, me zgjedhjet e tyre i çojnë edhe të tjerët drejt shkatërrimit. Këtu ka një paralajmërim të fortë veçanërisht për ata që kanë ndikim tek të tjerët, si: udhëheqësit, prindërit, mësuesit dhe çdo person që ndiqet nga të tjerët. Një njeri mund të gabojë vetë, por është edhe më e rëndë kur ai bëhet shkak që një familje ose një shoqëri e tërë të marrë një drejtim të gabuar dhe të bëhen mosmirënjohës
Mohimi i mirësisë nuk nënkupton domosdoshmërisht vetëm mohimin me fjalë, por edhe mosmirënjohjen, mendjemadhësinë dhe përdorimin e begative në mëkat. Dhe si pasojë, Allahu ua ndryshoi gjendjen: begatia u zëvendësua me uri; siguria u zëvendësua me frikë. Kjo ishte për shkak e veprave të tyre të këqija.
Mesazhet e këtyre dy ajeteve janë:
1- Siguria është një nga mirësitë e mëdha të Allahut. Shpesh njeriu e kupton vlerën e saj vetëm kur e humbet.
2- Furnizimi i bollshëm është një provë. Ai nuk është vetëm shenjë e dashurisë së Allahut, por edhe përgjegjësi.
3- Mirënjohja i ruan mirësitë. Falënderimi me zemër, me gjuhë dhe me vepra është shkak për vazhdimin e tyre.
4- Mosmirënjohja sjell humbjen e begative. Allahu mund ta ndryshojë gjendjen e një populli kur ai largohet nga drejtësia dhe falënderimi.
5- Ndëshkimi hyjnor shpesh vjen gradualisht. Njeriu fillimisht humbet qetësinë, pastaj sigurinë, pastaj mirëqenien.
6- Ky shembull nuk i përket vetëm një populli të së kaluarës. Ai është paralajmërim për çdo shoqëri dhe për çdo individ.
7- Mirësia e Allahut kërkon mirënjohje, jo vetëm me fjalë por me vepra. Kur një njeri apo një shoqëri ka mirësi, siguri, pasuri, dije, pushtet, shëndet, mundësi, por i përdor ato në padrejtësi, mendjemadhësi ose dëm, në një farë mënyre e ka “ndërruar” dhuntinë me mohim.
8- Ajeti 28 në suren “Ibrahim” thekson përgjegjësinë e atyre që ndikojnë tek të tjerët. Ai nuk thotë se ata shkatërruan veten, por se “e sollën popullin e tyre” drejt rrënimit. Pra një vendim i gabuar i një prijësi, një elite apo i njerëzve me ndikim mund të ketë pasoja mbi një popull të tërë.
9- Mosmirënjohja ka pasoja shoqërore. Kur në një shoqëri drejtësia zëvendësohet me padrejtësi, mëshira me ashpërsinë, e mira e përbashkët me interesin personal, ajo shoqëri mund ta humbasë qetësinë dhe mirëqenien që kishte.
10- Ajetet na mësojnë të mos mashtrohemi nga begatia e përkohshme. Dikush mund të ketë fuqi dhe pasuri, por kjo nuk do të thotë se rruga e tij është e drejtë. Mirësia është edhe provë: Pyetja është çfarë bëjmë me të.
11- Njeriu nuk e mohon mirësinë e Zotit vetëm kur thotë se ajo nuk vjen prej Tij. Por, mund ta mohojë edhe kur e shpërdoron, e përdor për padrejtësi ose nuk e ndan me ata që kanë nevojë.
12- Begatia bëhet bekim kur shoqërohet me falënderim, drejtësi dhe përgjegjësi; por kur përdoret kundër së mirës, ajo mund të kthehet në shkak të rrënimit.
Lidhja e këtyre dy ajeteve me ditët e sotme është shumë e drejtpërdrejtë.
Këto ajete lidhet shumë natyrshëm me realitetin e sotëm sepse nuk flet vetëm për një qytet të së kaluarës, por për një ligj moral të shoqërisë: begatia nuk ruhet vetëm me pasuri, por me mënyrën si ajo përdoret.
Ne mund të kemi ushqim, shtëpi, shëndet, shkollim, paqe, teknologji dhe shumë mundësi, por ngaqë mësohemi me to mund të harrojmë sa të mëdha janë këto mirësi. Ajetet na mësojnë të mos e masim begatinë vetëm me pasuri. Të jetosh pa frikë, të kesh familjen pranë, ujë, ushqim dhe mundësi për të adhuruar Allahun janë vetë begati madhështore.
Një tjetër mësim për kohën tonë është se begatitë sjellin përgjegjësi. Pasuria mund të përdoret për mirësi ose për padrejtësi; dituria për të udhëzuar ose për të mashtruar; teknologjia për dobi ose për dëm. Pyetja që na drejtojnë këto ajete nuk është vetëm: Çfarë më ka dhënë Allahu? Por: Si po e përdor atë që Allahu më ka dhënë?
Një shoqëri mund të ketë siguri, ekonomi të mirë, ushqim, teknologji dhe mundësi të shumta, por nëse njerëzit fillojnë t’i marrin këto si të mirëqena, të humbasin mirënjohjen, drejtësinë dhe përgjegjësinë ndaj njëri-tjetrit, atëherë begatia mund të kthehet në pasiguri. Ajetet e lidh mohimin e dhuntive jo vetëm me fjalën, por edhe me sjelljen, padrejtësinë, lakminë, korrupsionin, shpërdorimin, shtypjen e të dobëtit dhe indiferencën ndaj vuajtjes së tjetrit.
Sot këtë mund ta shohim në mënyrë shumë konkrete. Ka vende të pasura ku njerëzit jetojnë me ankth e frikë. Ka vende që prodhojnë ushqim me bollëk, ndërsa një pjesë e popullsisë vuan nga varfëria. Ka shoqëri me zhvillim të madh teknologjik, por me humbje të besimit mes njerëzve. Pra, uria dhe frika mund të kuptohen jo vetëm si mungesë buke apo luftë, por edhe si pasiguri ekonomike, frikë për të ardhmen, trazira shoqërore dhe humbje e qetësisë së brendshme.
Të dashur vëllezër dhe motra!
Mirësitë janë amanet. Kur një shoqëri e shoqëron atë me mirënjohje, drejtësi, mëshirë dhe kujdes për tjetrin, ajo bëhet bekim. Kur e shoqëron me arrogancë, padrejtësi dhe shpërdorim, vetë begatia mund të bëhet shkak i rrënimit të saj.
Mirënjohja ndaj Zotit nuk është vetëm të thuash “Elhamdulilah”, por është që mirësia që të ka dhënë Zoti të mos bëhet shkak që dikush tjetër të vuajë.
Mësimet praktike që përmbajnë këto dy ajete janë:
1- Falënderoje Allahun çdo ditë për sigurinë, shëndetin dhe furnizimin.
2- Mos e konsidero begatinë si diçka të garantuar; ajo mund të largohet nëse shpërdorohet.
3- Përdori dhuntitë e Allahut në rrugë të mira dhe jo në mëkat.
4- Kur një shoqëri përhap padrejtësinë, mosmirënjohjen dhe korrupsionin, rrezikon të humbasë qetësinë dhe mirëqenien.
5- Besimtari duhet të kërkojë gjithmonë që Allahu t’ia ruajë dhuntitë duke i shoqëruar ato me falënderim dhe bindje.
Këto dy ajete na mësojnë një ligj të pandryshueshëm të Allahut se begatitë ruhen me falënderim, ndërsa humben me mosmirënjohje. Prandaj, siguria, qetësia dhe furnizimi nuk janë vetëm rezultat i shkaqeve materiale, por edhe fryt i mirësisë, drejtësisë dhe mirënjohjes ndaj Allahut.
Në fund, le të kujtojmë gjithmonë dhe ta mbajmë në zemër të vërtetën se mirësitë nuk janë vetëm dhurata, por edhe amanete. Sa herë që Allahu na jep shëndet, familje, bukë, siguri, dije, mundësi apo qetësi, Ai na jep një arsye më shumë për ta kujtuar, për ta falënderuar dhe për t’u bërë më të mirë.
Mirënjohja është roja e mirësive. Mirënjohja e mban zemrën të përulur, e ruan njeriun nga mendjemadhësia dhe e mëson që atë që ka, ta përdorë me drejtësi, me mëshirë dhe me dobi për të tjerët. Prandaj, mos ta lëmë falënderimin vetëm në gjuhë. Le ta bëjmë vepër. Nëse kemi pasuri, të japim. Nëse kemi dije, të ndihmojmë. Nëse kemi forcë, të mbrojmë. Nëse kemi zemër të qetë, t’ia lehtësojmë edhe dikujt tjetër barrën. Sepse mirësia që falënderohet, ruhet; mirësia që ndahet, bekohet; dhe zemra që njeh Dhuruesin, kurrë nuk varfërohet.
Allahu na bëftë prej mirënjohësve, na i ruajtë mirësitë që na ka dhënë, na i shtoftë me bereqet dhe mos lejoftë që zemrat tona t’i harrojnë ato!

