Jeta e njeriut është një udhëtim i mbushur me sprova, sfida dhe përballje të vazhdueshme. Nuk ekziston një rrugë që të jetë plotësisht e lirë nga vështirësitë, ashtu siç nuk ekziston një zemër që të mos jetë prekur nga dhimbja, humbja apo zhgënjimi. Pikërisht në këto momente zbulohet forca e vërtetë e njeriut dhe aftësia e tij për të qëndruar i palëkundur përballë stuhive të jetës. Durimi shfaqet si një dritë që e udhëheq besimtarin drejt qetësisë, duke e ndihmuar atë të ruajë ekuilibrin shpirtëror dhe të mos e humbasë shpresën.
Në Islam, durimi nuk konsiderohet thjesht një cilësi e dëshirueshme, por një virtyt i lartë që lidhet ngushtë me besimin dhe marrëdhënien e njeriut me Krijuesin e tij. Ai është një gjendje e brendshme që e aftëson besimtarin të përballojë vështirësitë me urtësi, të vazhdojë rrugën e bindjes ndaj Allahut dhe të mos devijojë nga parimet e tij.
Durimi nuk është pasivitet, por një formë e forcës shpirtërore që e ndihmon njeriun të ruajë besimin edhe atëherë kur rrethanat duken të pamundura për t’u përballuar.
Kur’ani i Madhëruar e përmend vazhdimisht durimin dhe e paraqet atë si një nga cilësitë më të dashura tek Allahu. Kjo ngre një pyetje të rëndësishme: përse Allahu i do të duruarit dhe si mund ta arrijë njeriu atë gradë të lartë që e bën të denjë për dashurinë dhe kënaqësinë e Tij?
Përgjigjja e kësaj pyetjeje nuk gjendet vetëm në kuptimin teorik të durimit, por në mënyrën se si njeriu e zbaton atë në jetën e përditshme, në marrëdhënien e tij me Allahun dhe në përballjen me sprovat që e shoqërojnë gjatë gjithë jetës.
Durimi është një nga cilësitë më të larta që Allahu i Madhëruar e ka vendosur në zemrën e besimtarit. Ai nuk është thjesht aftësia për të përballuar vështirësitë, por një forcë e brendshme që e mban njeriun të palëkundur në rrugën e së vërtetës.
Durimi nuk është dobësi, nuk është dorëzim dhe nuk është heshtje përballë padrejtësisë. Përkundrazi, ai është qëndrueshmëri, vetëkontroll dhe besim i plotë tek Allahu.
Njeriu shpesh pyet veten: përse Allahu i do të duruarit? Çfarë e bën durimin kaq të veçantë, saqë Allahu e lidh dashurinë e Tij me këtë virtyt?
Përgjigjja gjendet në Fjalën e Allahut:
“Allahu i do të duruarit.” (Sure Ali Imran, ajeti 146)
Ky ajet është një nga ajetet më të bukura të Kur’anit, sepse nuk flet vetëm për shpërblimin e durimit, por për diçka shumë më të madhe: dashurinë e Allahut.
Pasuria është një dhuratë, shëndeti është një mirësi, ndërsa dashuria e Allahut është grada më e lartë që mund të arrijë një njeri. Kur Allahu e do një rob, Ai e mbështet, e udhëzon, e mëshiron dhe e afron pranë Vetes.
Por çfarë është durimi sipas Islamit?
Durimi ndahet në tri forma kryesore:
- Durimi në bindjen ndaj Allahut.
- Durimi në largimin nga mëkatet.
- Durimi gjatë sprovave dhe fatkeqësive.
Njeriu mund të jetë i durueshëm përballë varfërisë, por të mos ketë durim në kryerjen e namazit. Një tjetër mund të jetë i rregullt në adhurim, por të mos ketë durim për t’u larguar nga mëkatet. Besimtari i vërtetë përpiqet t’i bashkojë të gjitha këto forma të durimit.
Allahu i Madhëruar thotë:
“O ju që keni besuar! Kërkoni ndihmë përmes durimit dhe namazit. Vërtet, Allahu është me të duruarit.” (Sure El-Bekare, ajeti 153)
Sa e bukur është kjo fjalë hyjnore! Allahu nuk thotë se do t’i lërë të duruarit vetëm, por se Ai është me ta.
Kur njeriu përballet me humbje, sëmundje, padrejtësi ose vështirësi, ai shpesh ndien se është vetëm. Mirëpo, Kur’ani na mëson se në ato çaste Allahu është më pranë se kurrë.
I Dërguari i Allahut, Profeti Muhamed (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të dhe mbi familjen e tij), ka thënë:
“Askujt nuk i është dhënë një dhuratë më e mirë dhe më e gjerë sesa durimi.”
Durimi është një dhuratë, sepse ai i jep njeriut aftësinë për të mos u rrëzuar përballë sprovave.
Jeta e profetëve është shembulli më i qartë i durimit.
Profeti Ejub (Paqja qoftë mbi të) humbi pasurinë, fëmijët dhe shëndetin, por nuk e humbi besimin. Ai vazhdoi të mbështetej tek Allahu edhe në momentet më të vështira.
Për këtë arsye, Allahu tha:
“Ne e gjetëm atë të durueshëm. Çfarë robi i mirë ishte ai! Ai gjithmonë kthehej tek Allahu.” (Sure Sad, ajeti 44)
Ky ajet na tregon se durimi nuk është thjesht aftësia për të pritur. Durimi është kthimi i vazhdueshëm tek Allahu.
Edhe Profeti Jakub (Paqja qoftë mbi të), kur u nda nga biri i tij, tha:
“Durim i bukur! Allahut i kërkoj ndihmë për atë që përshkruani.” (Sure Jusuf, ajeti 18)
Durimi i bukur është ai që nuk shoqërohet me ankesa ndaj Allahut dhe me humbje të shpresës.
Shpesh njeriu pyet se si mund ta arrij gradën që Allahu dëshiron prej meje?
Përgjigjja është se kjo gradë nuk arrihet brenda një dite. Ajo ndërtohet gradualisht.
- Së pari, njeriu duhet të forcojë lidhjen me Allahun përmes adhurimit.
- Së dyti, ai duhet të mësojë të kontrollojë zemërimin dhe emocionet.
- Së treti, ai duhet të kuptojë se sprovat nuk janë shenjë e braktisjes nga Allahu.
Allahu thotë:
“Ne do t’ju sprovojmë me pak frikë, uri, humbje të pasurisë, të jetëve dhe të fryteve. Përgëzoji të duruarit.” (Sure El-Bekare, ajeti 155)
Menjëherë pas këtij ajeti, Allahu përshkruan se kush janë të duruarit:
“Ata që, kur i godet një fatkeqësi, thonë: ‘Ne jemi të Allahut dhe tek Ai do të kthehemi.'” (Sure El-Bekare, ajeti 156)
Besimtari e kupton se gjithçka që zotëron është amanet nga Allahu dhe se kthimi tek Ai është i pashmangshëm.
Imam Aliu (Paqja qoftë mbi të) ka thënë:
“Durimi ndaj besimit është si koka për trupin. Nuk ka besim për atë që nuk ka durim.”
Këto fjalë tregojnë se durimi nuk është një virtyt dytësor, por një shtyllë themelore e besimit.
Imam Xhafer Sadiku (Paqja qoftë mbi të) ka thënë:
“Kur Allahu e do një rob, e zhyt atë në sprova.”
Kjo nuk do të thotë se sprovat janë ndëshkim. Përkundrazi, ato janë një mundësi për t’u pastruar, për t’u forcuar dhe për t’u afruar më shumë me Allahun.
Njeriu nuk matet nga ditët e lehta, por nga mënyra se si reagon në ditët e vështira.
Durimi nuk do të thotë të mos qash.
Durimi nuk do të thotë të mos ndiesh dhimbje.
Durimi nuk do të thotë të mos lëndohesh.
Durimi do të thotë të mos humbasësh besimin tek Allahu.
Në fund, Allahu u premton të duruarve një shpërblim të jashtëzakonshëm:
“Vetëm të duruarit do të shpërblehen pa masë.” (Sure Ez-Zumer, ajeti 10)
Asnjë vepër tjetër nuk ka marrë një premtim të tillë në Kur’an.
Kjo është arsyeja pse Allahu i do të duruarit. Ata nuk e braktisin rrugën e Tij, nuk e humbasin shpresën dhe nuk e harrojnë Krijuesin e tyre, pavarësisht vështirësive.
Le të përpiqemi të jemi prej atyre njerëzve që, kur sprovohen, nuk dorëzohen; kur rrëzohen, ngrihen përsëri; dhe kur dobësohen, kërkojnë forcë tek Allahu.
Sepse grada që Allahu dëshiron për ne nuk arrihet me nxitim, por me besim, durim dhe përkushtim ndaj Tij.

