Mos e harroni Allahun, që të mos harroni vetveten!

Në ajetin 19 të sures “El-Hashr” Allahu i Madhëruar thotë:

﴿وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ﴾

“Mos u bëni si ata që e harruan Allahun, e Ai bëri që ata të harronin vetveten. Pikërisht ata janë të pabindurit (fasikët).”

            Ky ajet fisnik përmban një të vërtetë të thellë mbi marrëdhënien ndërmjet njeriut, Krijuesit të tij dhe njohjes së vetvetes.

            Mesazhi themelor i ajetit është: Njeriu që e harron Allahun, gradualisht humbet edhe vetëdijen për identitetin, qëllimin dhe përgjegjësinë e tij në jetë.

Çfarë do të thotë ta harrosh Allahun?

            Harrimi i Allahut nuk nënkupton domosdoshmërisht që njeriu nuk beson në ekzistencën e Tij. Njeriu mund të besojë në Allahun, por mund ta harrojë Atë në jetën e përditshme. Kjo ndodh kur njeriu jeton pa marrë parasysh urdhrat dhe ndalesat e Allahut. Kur njeriu kujdeset vetëm për interesat materiale dhe harron jetën e përtejme. Kur i konsideron pasurinë, pozitën dhe kënaqësitë si qëllimin kryesor të jetës. Kur harron falënderimin ndaj Allahut për mirësitë që zotëron. Kur nuk mendon për përgjegjësinë e tij përpara Krijuesit. Pra, harrimi i Allahut është largimi i zemrës, i mendjes dhe i sjelljes nga udhëzimi i Allahut.

Çfarë do të thotë se Allahu bëri që ata të harronin vetveten?

            Kjo është pjesa më domethënëse e ajetit. Njeriu që e harron Allahun, fillon të harrojë edhe të vërtetat më të rëndësishme për vetveten:

            Së pari: Harron origjinën e tij. Njeriu harron se është krijesë e Allahut dhe se jeta, shëndeti, aftësitë dhe mirësitë e tij janë dhurata nga Allahu Fuqiplot.

            Së dyti: Harron qëllimin e ekzistencës së tij. Njeriu mendon se është krijuar vetëm për të ngrënë, për të punuar, për të fituar pasuri dhe për të shijuar jetën, duke harruar se ekzistenca e tij ka një qëllim më të lartë shpirtëror.

            Së treti: Harron vlerën dhe dinjitetin e tij. Në vend që të kultivojë virtytet, moralin dhe pastërtinë shpirtërore, njeriu mund të bëhet rob i epsheve, lakmisë, mendjemadhësisë dhe interesave të përkohshme.

            Së katërti: Harron përgjegjësinë për Jetën e Përtejme. Njeriu sillet sikur kjo botë është vendbanimi i tij përfundimtar, duke harruar vdekjen, ringjalljen dhe llogaridhënien përpara Allahut.

            Së pesti: Harron shpirtin e tij. Njeriu mund të kujdeset për trupin, pasurinë dhe pozitën shoqërore, por të neglizhojë shpirtin, moralin dhe shpëtimin e tij.

            Kështu, harrimi i vetvetes nuk është humbje e kujtesës, por humbje e vetëdijes për atë që njeriu është dhe për atë që duhet të bëhet.

Lidhja e këtij ajeti me ajete të tjera të Kur’anit

            Ajetet e Kur’anit janë të lidhura me njëri-tjetrin dhe sqarojnë njëri-tjetrin. Edhe ky ajet fisnik është i lidhur me ajete të tjera të Kur’anit.

            Së pari: Ky ajet është i lidhur me ajetin që flet për qëllimin n krijimit të njeriut. Në ajetin 56 “Edh-Dharijat” Allahu i Madhëruar thotë:

﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ﴾

“Unë nuk i krijova xhindët dhe njerëzit për tjetër, përveçse që të Më adhurojnë.”

            Ky ajet na mëson se njeriu nuk është krijuar pa qëllim. Adhurimi dhe bindja ndaj Allahut janë pjesë themelore e kuptimit të ekzistencës së tij. Kur njeriu e harron këtë qëllim, ai humbet drejtimin e vërtetë të jetës.

            Së dyti: Ky ajet është i lidhur me ajetin që flet për përkujtimin e Allahut që sjell qetësinë shpirtërore. Në ajetin 28 të sures “Err-Rra’d” Allahu i Madhëruar thotë:

﴿أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ﴾

“Vërtet, me përmendjen e Allahut qetësohen zemrat.”

            Ky ajet na tregon se lidhja me Allahun është burim i qetësisë së zemrës. Njeriu mund të zotërojë pasuri dhe të mira materiale, por ato nuk e zëvendësojnë qetësinë shpirtërore që buron nga besimi dhe përkujtimi i Allahut.

            Së treti:  Ky ajet është i lidhur me ajetin që flet për  Harrimi i Allahut sjell ngushtim të jetës shpirtërore

Në ajetin 124 të sures “Ta Ha” Allahu i Madhëruar thotë:

﴿وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا﴾

“E kush largohet nga përkujtimi Im, ai do të ketë një jetë të ngushtë (të vështirë).”

            Kjo ngushtësi nuk duhet kuptuar vetëm si varfëri materiale. Ajo mund të përfshijë edhe zbrazëtinë shpirtërore, humbjen e orientimit dhe mungesën e kënaqësisë së brendshme.

Mësimet kryesore që nxjerrim nga ky ajet

            Mësimi i parë: Njohja e Allahut është themeli i njohjes së vetvetes. Sa më shumë që njeriu e njeh Krijuesin e tij, aq më mirë e kupton prejardhjen, përgjegjësinë dhe qëllimin e ekzistencës së vet.

            Mësimi i dytë: Harrimi i Allahut është fillimi i humbjes shpirtërore. Kur njeriu e largon Allahun nga jeta e tij, ai rrezikon të humbasë kriteret e vërteta të së mirës dhe së keqes.

            Mësimi i tretë: Njeriu nuk duhet ta kufizojë jetën vetëm në dimensionin material. Pasuria, puna dhe kënaqësitë e lejuara janë pjesë e jetës, por nuk duhet të bëhen qëllimi përfundimtar i ekzistencës.

            Mësimi i katërt: Përkujtimi i Allahut e mbron dinjitetin njerëzor. Njeriu që e kujton Allahun përpiqet të mos bëhet rob i epsheve, interesave dhe dëshirave të pakontrolluara.

            Mësimi i pestë: Devijimi moral lidhet me humbjen e vetëdijes shpirtërore. Ajeti i quan ata që e harrojnë Allahun fasikë, pra njerëz që dalin nga kufijtë e bindjes ndaj Tij.

            Mësimi i gjashtë: Kujdesi për shpirtin është po aq i rëndësishëm sa kujdesi për trupin. Ashtu siç kujdesemi për ushqimin dhe shëndetin fizik, duhet të kujdesemi edhe për besimin, moralin dhe pastrimin e shpirtit.

            Mësimi i shtatë: Njeriu duhet ta kontrollojë vazhdimisht drejtimin e jetës së tij. Njeriu duhet ta pyesë veten: A po jetoj sipas qëllimit për të cilin jam krijuar, apo jam duke e humbur jetën pas gjërave kalimtare?

Mesazhet edukative dhe morale të ajetit

            Ky ajet përmban disa mesazhe të rëndësishme për jetën personale, familjare dhe shoqërore.

            Mesazhi për jetën personale është:Mos lejo që angazhimet, puna dhe problemet e përditshme të të largojnë nga namazi, lutja, leximi i Kur’anit dhe përkujtimi i Allahut.

            Mesazhi për jetën familjare është: Ai njeri që e kujton Allahun duhet ta shfaqë këtë përkujtim përmes drejtësisë, mëshirës, durimit dhe përgjegjësisë ndaj familjes.

            Mesazhi për jetën shoqërore është: Përkujtimi i Allahut duhet ta pengojë njeriun nga padrejtësia, mashtrimi, mendjemadhësia dhe cenimi i të drejtave të të tjerëve.

            Mesazhi për edukimin e brezit të ri ëshë: Fëmijëve dhe të rinjve nuk u mjafton vetëm arsimimi dhe përgatitja profesionale. Ata kanë nevojë edhe për edukim shpirtëror, moral dhe njohje të qëllimit të jetës.

            Mesazhi për përballimin e sprovave është: Njeriu që e kujton Allahun e di se jeta nuk përbëhet vetëm nga sukseset dhe dështimet e kësaj bote, por ka edhe një dimension të përjetshëm.

Si mund ta zbatojmë këtë ajet në jetën e përditshme?

            Zbatimi i këtij ajeti kërkon që përkujtimi i Allahut të mos mbetet vetëm në gjuhë, por të shndërrohet në mënyrë jetese. Mund të fillojmë duke: Kryer namazin me vetëdije dhe përkushtim. Duke lexuar çdo ditë disa ajete nga Kur’ani dhe duke medituar mbi kuptimin e tyre. Duke falënderuar Allahun për mirësitë që kemi. Duke shqyrtuar sjelljen tonë dhe duke kërkuar falje për gabimet. Duke përmbushur përgjegjësitë ndaj familjes dhe shoqërisë. Duke kujtuar se jeta është e përkohshme dhe se do të japim llogari për veprat tona.

Të dashur vëllezër dhe motra!

            Ajeti 19 i sures “El-Hashr” na mëson se harrimi i Allahut nuk është vetëm humbje e lidhjes me Krijuesin, por edhe humbje e lidhjes së njeriut me vetveten.

            Njeriu që e harron Allahun, mund të zotërojë shumë gjëra në këtë botë, por të humbasë atë që është më e rëndësishmja: vetëdijen për qëllimin e jetës, vlerën e shpirtit dhe përgjegjësinë përpara Krijuesit.

            Ndërsa njeriu që e kujton Allahun, e kupton se jeta është një amanet, koha është një përgjegjësi, mirësitë janë një sprovë dhe veprat e mira janë kapitali i tij për jetën e Përtejme.

            Prandaj, mesazhi më i fuqishëm që mund të nxjerrim nga ky ajet është: Mos e harro Allahun në jetën tënde, sepse duke e harruar Atë, rrezikon të harrosh kush je, përse je krijuar dhe drejt kujt po shkon.

            Mos e mat vlerën e vetvetes vetëm me atë që zotëron, por edhe me atë që je përpara Allahut.

            Njeriu mund të humbasë pasurinë dhe ta rifitojë, mund të humbasë pozitën dhe ta rikthejë, por nëse humbet vetëdijen për qëllimin e ekzistencës së tij, ka humbur diçka shumë më të çmuar.

            Kujtimi i Allahut është rruga drejt njohjes së vetvetes, ruajtjes së dinjitetit njerëzor dhe arritjes së lumturisë së vërtetë.

Allahu na bëftë prej atyre që e kujtojnë Atë me zemër, me gjuhë dhe me vepra, dhe na ruajtë nga harrimi i Tij dhe nga humbja e vetvetes!