Ka marrëdhënie që lindin nga gjaku, të tjera nga zgjedhja, por fqinjësia është një lidhje që e cakton vetë Allahu, duke vendosur pranë teje njerëz që do të jenë dëshmitarë të moralit tënd të përditshëm.

Ajo nuk është thjesht afërsi muresh, por afërsi zemrash; nuk është vetëm bashkëjetesë në hapësirë, por bashkëndarje përgjegjësish, sprovash dhe gëzimesh. Në heshtjen e natës, në zhurmën e ditës, në momentet e vështira dhe në çastet e begatisë, fqinjët janë pasqyra ku reflektohet karakteri ynë.

Islami e ka ngritur fqinjësinë në një shkallë të lartë etike, duke e lidhur atë me besimin dhe me shpërblimin hyjnor. Nuk është rastësi që e drejta e fqinjit përmendet krah për krah me adhurimin ndaj Allahut; sepse feja nuk është vetëm ritual, por marrëdhënie e drejtë me njerëzit.

Fqinjësia e mirë është provë e besimit të gjallë, është test i durimit, i bujarisë dhe i sinqeritetit. Aty ku ka fqinjësi të mirë, ka jetë me bereqet, risk me bekim dhe shoqëri me dritë.

—————————————————–

Pasi i kemi njohur të drejtat e fqinjit, tani na mbetet të dimë për pasojat dhe përfitimet e fqinjësisë së mirë, si në këtë botë, ashtu edhe në botën tjetër.

Fqinjësia në Islam është një kontratë morale e heshtur, por me peshë të madhe në peshoren e Allahut. Ajo nuk kufizohet në përshëndetje formale apo në shmangien e dëmit; përkundrazi, është një marrëdhënie që kërkon ndjeshmëri, sakrificë dhe vetëdije të vazhdueshme.

Kur’ani e përmend fqinjën menjëherë pas prindërve dhe të afërmve, duke e vendosur këtë lidhje në një nivel të lartë përgjegjësie. Kjo tregon se rregullimi i shoqërisë fillon nga dera e shtëpisë dhe shtrihet te dera e fqinjit.

Fqinjësia e mirë është provë e sinqeritetit të besimit. Një besimtar që fal namazin, agjëron dhe jep sadaka, por lëndon fqinjët me gjuhë apo me veprime, nuk e ka plotësuar dimensionin shoqëror të fesë. Në traditën e Ehli Bejtit, fqinjësia konsiderohet një fushë ku shfaqet morali i vërtetë i njeriut.

Imam Sadiku (Paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Fqinjësia e mirë sjell zgjatje të jetës.”

Kjo thënie bart një kuptim të thellë shpirtëror dhe shoqëror. Zgjatja e jetës nuk nënkupton vetëm shtimin e viteve në kalendar, por shtimin e bereqetit në çdo ditë të jetuar. Njeriu që jeton në paqe me fqinjët e tij, që shmang konfliktet, që fal dhe toleron, ruan zemrën nga urrejtja dhe shpirtin nga ngarkesa e armiqësisë.

Një zemër e qetë dhe një mendje e lirë nga tensioni janë shkak për jetë më të shëndetshme dhe më të qëndrueshme.

Për më tepër, ai që sillet mirë me fqinjët fiton lutjet e tyre, respektin dhe dashurinë e tyre dhe lutja e sinqertë e një zemre të falënderuar është burim bekimi në jetë. Në këtë mënyrë, fqinjësia e mirë bëhet shkak që Allahu t’i japë robit jetë me kuptim, me qetësi dhe me ndikim të mirë, duke e bërë ekzistencën e tij më të gjatë në vlerë, edhe nëse vitet janë të njëjta.

Kur flasim për zgjatjen e jetës, duhet ta kuptojmë këtë në dy plane: në planin fizik dhe në planin shpirtëror. Në planin fizik, një njeri që jeton në harmoni me fqinjët e tij nuk përjeton stres të vazhdueshëm, konflikte apo armiqësi që e konsumojnë energjinë e brendshme.

Stresi i përhershëm është ndër faktorët kryesorë që dobëson trupin dhe shkurton jetën. Ndërsa ai që jeton në paqe, që ndjen siguri në ambientin ku banon, që e di se përreth ka njerëz që e respektojnë dhe e mbështesin, gëzon një stabilitet emocional që ndikon drejtpërdrejt në shëndetin e tij.

Në planin shpirtëror, zgjatja e jetës nënkupton bereqet në kohë. Ka njerëz që jetojnë shumë vite, por pa gjurmë dhe pa ndikim; dhe ka të tjerë që jetojnë më pak, por jeta e tyre është e mbushur me vepra të mira dhe kujtim të mirë.

Fqinjësia e mirë e bën jetën të vlefshme, sepse çdo ditë shndërrohet në mundësi për sevap: një ndihmë e vogël, një fjalë e butë, një tolerancë ndaj një shqetësimi të vogël. Këto janë vepra që peshojnë rëndë në ahiret.

Ali ibn Abi Talib (Paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Fqinjësia e mirë shton riskun.”

Risku nuk është vetëm paraja apo pasuria materiale. Në kuptimin islam, risku përfshin çdo mirësi që Allahu ia dhuron robit: shëndet, qetësi, fëmijë të mirë, sukses në punë dhe respekt në shoqëri. K

ur një person është i njohur si fqinj i mirë, ai fiton reputacion të pastër. Njerëzit i besojnë, e respektojnë dhe janë të gatshëm ta ndihmojnë. Kjo hap dyer që ndoshta do të mbeteshin të mbyllura për dikë me sjellje të ashpër.

Në aspektin praktik, fqinjësia e mirë krijon bashkëpunim. Në raste nevoje – sëmundje, vështirësi financiare apo situata emergjente – fqinjët e mirë bëhen mburojë dhe ndihmë. Një lagje e bashkuar është si një trup i vetëm, kur një pjesë dhemb, pjesët e tjera reagojnë. Ky solidaritet është shkak për shtim risku, sepse Allahu e bekon shoqërinë ku ekziston mëshira dhe drejtësia.

Më tej, Imam Aliu (Paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Fqinjësia e mirë gjallëron vendbanimet dhe zgjat jetën.”

Gjallërimi i vendbanimeve nuk është vetëm çështje infrastrukture apo zhvillimi urban; është çështje morali kolektiv. Një lagje ku njerëzit përshëndeten, ndihmojnë njëri-tjetrin dhe ruajnë kufijtë e respektit është një lagje e sigurt.

Fëmijët rriten me ndjenjë përkatësie dhe solidariteti. Të moshuarit ndihen të mbrojtur. Gratë dhe familjet ndihen të qeta. Ky ambient krijon stabilitet shoqëror, i cili është themel për zhvillim ekonomik dhe kulturor.

Në të kundërt, aty ku mungon fqinjësia e mirë, lind izolimi, dyshimi dhe armiqësia. Dyert mbyllen jo vetëm fizikisht, por edhe emocionalisht. Një shoqëri e tillë bëhet e brishtë dhe e cenueshme. Prandaj, fqinjësia e mirë është një faktor kyç në ndërtimin e një shoqërie të shëndetshme.

Në dimensionin e ahiretit, pasojat janë edhe më të mëdha. Çdo tolerancë ndaj një shqetësimi të vogël, çdo durim përballë një zhurme apo gabimi, çdo ndihmë e fshehtë për një fqinj në nevojë, regjistrohet si vepër e mirë.

Në Ditën e Gjykimit, kur njeriu do të ketë nevojë për çdo grimë sevapi, këto vepra do të bëhen dritë në peshoren e tij.

Fqinjësia e mirë është, në thelb, një shprehje e besimit të gjallë. Ajo e nxjerr fenë nga kufijtë e ritualit dhe e vendos në jetën e përditshme. Nuk është vetëm teori morale, por praktikë e përditshme: të mos e shqetësosh, të mos e përgojosh, të mos e nënçmosh; përkundrazi, ta respektosh, ta ndihmosh dhe ta mbrosh.

Prandaj, pasojat e fqinjësisë së mirë janë të shumëfishta: zgjatje jete me bereqet, shtim risku me bekim, gjallërim i vendbanimeve me harmoni dhe shpërblim i madh në botën tjetër.

Një lagje e ndërtuar mbi këto parime bëhet një miniaturë e shoqërisë islame ideale, aty ku zemrat janë të lidhura dhe ku e mira përhapet natyrshëm, si dritë që kalon nga një dritare në tjetrën.