Në historinë e njerëzimit kanë kaluar mbretër që sunduan toka, filozofë që ndërtuan ide dhe udhëheqës që ndryshuan rrjedhën e kombeve. Por vetëm një njeri e ndryshoi botën duke ndriçuar zemrat përpara se të pushtonte mendjet. Ai nuk erdhi me pasuri, me ushtri apo me fron mbretëror; erdhi me një zemër të mbushur me dritën e Allahut dhe me një moral që edhe vetë Kur’ani e përjetësoi. Ai ishte Profeti Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij), mëshira që Allahu ia dhuroi njerëzimit.
Kur’ani nuk na e paraqet Profetin thjesht si një figurë historike, por si modelin më të plotë të njeriut që jetoi për Allahun. Çdo ajet që flet për të na zbulon një dimension të ri të personalitetit të tij: durimin në sprova, mëshirën ndaj krijesave, drejtësinë në vendime, përulësinë në fitore dhe dashurinë e pakufishme për Krijuesin. Prandaj, ta njohësh Profetin përmes Kur’anit do të thotë ta njohësh njeriun ashtu siç e njohu dhe e lartësoi vetë Allahu.
Në një kohë kur bota kërkon modele, zemrat kërkojnë qetësi dhe shoqëritë kërkojnë drejtësi, jeta e Profetit mbetet përgjigjja më e bukur. Ai nuk ishte vetëm udhërrëfyes i shekullit të shtatë; ai është udhërrëfyes i çdo zemre që dëshiron të ecë drejt Allahut. Dhe sa herë që hapim Kur’anin, zbulojmë se rrëfimi i tij nuk është vetëm histori për t’u lexuar, por dritë për t’u jetuar.
——————- – ———————
Kur përmendet emri i Profetit Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij), përpara nesh shfaqet një prej figurave më madhështore që ka njohur njerëzimi. Por për ta kuptuar vërtet madhështinë e tij, nuk mjafton vetëm të njohim ngjarjet e jetës së tij.
Nuk mjafton të dimë se ku lindi, kur mori shpalljen, çfarë vështirësish përjetoi apo cilat ishin ngjarjet më të rëndësishme të misionit të tij. Për ta njohur Profetin, duhet të shohim se si e përshkruan vetë Allahu në Kur’an. Sepse Kur’ani nuk është vetëm libri që iu shpall Profetit Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij), por është edhe dëshmia hyjnore për misionin, moralin, durimin, mëshirën dhe personalitetin e tij.
Jeta e Profetit filloi në rrethana që vetë Kur’ani i kujton me një gjuhë jashtëzakonisht prekëse. Allahu thotë: “A nuk të gjeti Ai jetim dhe të dha strehë? Të gjeti të humbur dhe të udhëzoi. Të gjeti nevojtar dhe të bëri të pasur.” (Sure Ed-Duha, ajetet 6-8).
Në këto fjalë shohim një pjesë të rëndësishme të rrugëtimit të tij. Ai ishte jetim, njohu mungesën dhe vështirësinë, por Allahu e përgatiti për një mision që do të ndryshonte historinë e njerëzimit. Ai që kishte njohur vetminë e jetimit do të bëhej më vonë mbrojtës i jetimëve. Ai që kishte njohur vështirësinë do të ishte pranë të varfërve dhe të dobëtve. Ai që kishte përjetuar nevojën do të mësonte njerëzit për bujarinë dhe mëshirën.
Kur’ani na tregon se Profeti nuk u dërgua thjesht për t’u dhënë njerëzve disa urdhra. Misioni i tij ishte shumë më i thellë. Allahu thotë se Ai dërgoi në mesin e njerëzve një të Dërguar “për t’u lexuar atyre shpalljet e Tij, për t’i pastruar dhe për t’u mësuar Librin dhe Urtësinë”. (Sure El-Xhumu‘a, ajeti 2).
Këtu kuptojmë se misioni profetik kishte në qendër pastrimin e njeriut. Profeti Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij) nuk erdhi vetëm për të ndryshuar mënyrën se si njerëzit adhuronin, por për të ndryshuar mënyrën se si ata mendonin, silleshin dhe jetonin. Ai erdhi për ta nxjerrë njeriun nga errësira e injorancës drejt dritës së besimit, nga padrejtësia drejt drejtësisë, nga egoizmi drejt mëshirës dhe nga robëria ndaj krijesave drejt robërisë ndaj Allahut.
Pikërisht për këtë arsye, një prej përshkrimeve më të fuqishme të Profetit në Kur’an lidhet me moralin e tij. Allahu i Madhëruar thotë: “Dhe vërtet, ti je me moral të lartë.” (Sure El-Kalem, ajeti 4).
Është e jashtëzakonshme që Allahu, kur flet për një prej njerëzve më të mëdhenj të njerëzimit, veçon pikërisht moralin. Kjo na tregon se madhështia e Profetit nuk qëndronte vetëm në mrekullitë, në shpalljen që mori apo në pozitën e tij si i Dërguar. Një prej shenjave më të mëdha të tij ishte karakteri. Ai ishte njeri i drejtë, i durueshëm, i butë, falës, i mëshirshëm dhe i përkushtuar ndaj Allahut.
Kur’ani e përshkruan edhe marrëdhënien e tij me njerëzit. Allahu thotë: “Në sajë të mëshirës së Allahut, ti u solle butësisht me ta. Sikur të ishe i ashpër dhe zemërfortë, ata do të largoheshin prej teje.” (Sure Ali Imran, ajeti 159).
Ky ajet na tregon se Profeti nuk i udhëhoqi njerëzit përmes arrogancës dhe ashpërsisë. Ai i afroi me butësi. Ai i edukoi me durim. Ai i këshilloi me urtësi. Ai i trajtoi njerëzit si zemra që duhej të fitoheshin dhe jo si njerëz që duhej të poshtëroheshin.
Kjo mëshirë e Profetit nuk ishte e kufizuar vetëm te ata që e pranonin menjëherë mesazhin e tij. Ai kishte një zemër që vuante kur njerëzit largoheshin nga rruga e Allahut. Kur’ani thotë: “Tashmë ju ka ardhur një i Dërguar nga mesi juaj. Atij i vjen rëndë për vuajtjet tuaja, është i shqetësuar për ju dhe ndaj besimtarëve është i dhembshur dhe mëshirues.” (Sure Et-Teube, ajeti 128).
Këto fjalë tregojnë se Profeti nuk ishte indiferent ndaj dhimbjes njerëzore. Ai e ndiente vuajtjen e njerëzve dhe dëshironte shpëtimin e tyre. Misioni i tij nuk ishte të sundonte mbi njerëzit, por t’i udhëzonte ata.
Prandaj Allahu e përshkruan misionin e tij me një prej shprehjeve më të bukura të Kur’anit: “Dhe Ne nuk të dërguam ty veçse si mëshirë për botët.” (Sure El-Enbija, ajeti 107).
Profeti Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij) ishte mëshirë për njerëzimin sepse përmes tij erdhi drita e shpalljes, u mësua drejtësia, u nderua njeriu, u mbrojt i dobëti dhe u thirr njerëzimi drejt Allahut.
Por jeta e Profetit nuk ishte një jetë pa sprova. Përkundrazi, ai u përball me mohimin, talljen, përndjekjen, humbjet dhe dhimbjet. Megjithatë, asnjë prej këtyre vështirësive nuk e largoi nga misioni i tij.
Ai nuk u dorëzua kur njerëzit e kundërshtuan. Nuk e humbi shpresën kur rruga u bë e vështirë. Nuk e braktisi të vërtetën sepse rruga e saj ishte e dhimbshme. Dhe kjo është një prej mësimeve më të mëdha që jeta e tij i jep çdo besimtari: sprova nuk është gjithmonë shenjë se Allahu të ka braktisur. Ndonjëherë sprova është pjesë e rrugës në të cilën Allahu e forcon njeriun.
Në këtë kuptim, Profeti është një shembull edhe për njeriun e sotëm. Kur përballemi me vështirësi, kur njerëzit nuk na kuptojnë, kur ndiejmë se jemi vetëm ose kur përballemi me padrejtësi, duhet të kujtojmë se edhe Profeti Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij) kaloi nëpër momente të vështira. Por ai nuk lejoi që dhimbja ta shndërronte në njeri të pamëshirshëm. Përkundrazi, sa më shumë sprova kaloi, aq më shumë u shfaq durimi dhe madhështia e tij.
Një tjetër veçori e jashtëzakonshme e jetës së tij ishte marrëdhënia me Allahun. Për Profetin, adhurimi nuk ishte vetëm një pjesë e jetës. Ai ishte qendra e saj. Çdo vendim, çdo sakrificë dhe çdo përpjekje lidhej me Allahun. Kur’ani thotë: “Thuaj: Namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime i përkasin vetëm Allahut, Zotit të botëve.” (Sure El-En’am, ajeti 162).
Këto fjalë na japin një kuptim të thellë të jetës së një besimtari. Jeta nuk duhet të ndahet në një pjesë për Allahun dhe një pjesë vetëm për këtë botë. Kur njeriu e lidh jetën me Allahun, edhe puna, familja, marrëdhëniet, durimi, sakrifica dhe sjellja e tij marrin kuptim.
Dhe pikërisht sepse Profeti ishte kaq i lidhur me Allahun, Kur’ani e vendos atë përpara nesh si shembull. Allahu thotë: “Në të Dërguarin e Allahut ka një shembull të shkëlqyer për atë që shpreson tek Allahu dhe në Ditën e Fundit dhe e përmend shumë Allahun.” (Sure El-Ahzab, ajeti 21).
Kjo është një thirrje që nuk na lejon ta shohim Profetin vetëm si një figurë të historisë. Ai duhet të jetë shembull në jetën tonë.
Nëse e duam Profetin, atëherë duhet të pyesim veten nëse morali ynë po afrohet me moralin e tij. Nëse flasim për mëshirën e tij, a jemi ne të mëshirshëm me njerëzit? Nëse flasim për drejtësinë e tij, a jemi të drejtë edhe kur drejtësia nuk na sjell përfitim? Nëse flasim për durimin e tij, a kemi durim kur sprovohemi? Nëse themi se e duam Profetin, a po e tregojmë këtë dashuri përmes sjelljes sonë?
Sepse dashuria e vërtetë nuk është vetëm të përmendësh emrin e dikujt. Dashuria e vërtetë është të përpiqesh të bëhesh si ai në moral dhe në vepra.
Kur’ani na mëson gjithashtu se Profeti ishte një njeri që këshillohej, që falte dhe që kërkonte mirësi për njerëzit. Allahu i thotë: “Prandaj, fali ata, kërko falje për ta dhe këshillohu me ta për çështje.” (Sure Ali Imran, ajeti 159).
Këtu shohim një tjetër dimension të madh të karakterit të tij. Ai nuk e përdorte pozitën për të poshtëruar të tjerët. Ai falte, këshillonte dhe i afronte njerëzit.
Dhe ndoshta këtu qëndron një prej mesazheve më të rëndësishme për kohën tonë. Sot njerëzit kanë nevojë për më shumë butësi, më shumë mirëkuptim dhe më shumë mëshirë. Në një kohë kur fjalët e ashpra janë bërë të zakonshme, Profeti na mëson butësinë. Në një kohë kur njerëzit gjykojnë shpejt, ai na mëson durimin. Në një kohë kur falja shpesh konsiderohet dobësi, ai na tregon se falja mund të jetë shenjë force. Në një kohë kur shumë njerëz kërkojnë të duken të mëdhenj para të tjerëve, ai na mëson përulësinë.
Prandaj, kur e lexojmë Kur’anin dhe ndalemi te përshkrimet që Allahu i bën Profetit Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij), kuptojmë se përpara nesh nuk është thjesht historia e një njeriu të madh. Është një model i jetës që Allahu dëshiron ta ndjekim.
Ai ishte jetim dhe u bë udhërrëfyes i njerëzimit.
U përball me vështirësi dhe mbeti i durueshëm.
U kundërshtua dhe nuk u hakmor me padrejtësi.
U fuqizua dhe nuk u bë arrogant.
U nderua nga Allahu dhe mbeti rob i Tij.
Ai e mbajti zemrën të lidhur me Allahun dhe duart e tij të shtrira drejt njerëzve.
Kjo është arsyeja pse jeta e Profetit Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij) nuk i përket vetëm historisë. Ajo i përket çdo kohe. Çdo brez mund të gjejë në të një mësim. Çdo njeri mund të gjejë në të një shembull. I varfri gjen ngushëllim, i sprovuari gjen durim, i dobëti gjen mbështetje, ai që ka gabuar gjen shpresë dhe ai që kërkon Allahun gjen një udhërrëfyes.
Në fund, ndoshta pyetja më e rëndësishme nuk është sa shumë dimë për Profetin, por sa shumë kemi marrë prej tij në jetën tonë.
A kemi marrë prej tij mëshirën? A kemi marrë durimin? A kemi marrë drejtësinë? A kemi marrë përulësinë? A kemi marrë dashurinë për Allahun?
Sepse Kur’ani nuk na e kujton Profetin vetëm që ta admirojmë. Na e kujton që ta ndjekim.
Dhe kur Allahu thotë: “Në të Dërguarin e Allahut ka një shembull të shkëlqyer”, kjo është një thirrje për çdo besimtar që të mos e lërë dashurinë për Profetin vetëm në fjalë, por ta shndërrojë atë në moral, në sjellje dhe në mënyrën se si jeton.
Profeti Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij) ishte njeriu që Allahu e përshkroi me një dëshmi që do të mbetet e gjallë deri në Ditën e Gjykimit:
“Dhe vërtet, ti je me moral të lartë.”
Dhe ndoshta ky është mesazhi më i bukur që mund të marrim nga jeta e tij: nëse dëshirojmë të afrohemi me Allahun, duhet të punojmë mbi zemrën dhe moralin tonë. Sepse madhështia e një besimtari nuk matet vetëm me atë që di, por edhe me atë që bëhet.
Le ta njohim Profetin përmes Kur’anit. Le ta duam atë me zemër.
Le ta nderojmë me fjalë. Por mbi të gjitha, le ta ndjekim me vepra.
Sepse një jetë e ndriçuar nga Kur’ani është ajo jetë që përpiqet të ecë në gjurmët e atij që Allahu e dërgoi si mëshirë për botët.
REFERENCAT
- Kur’ani i Shenjtë
- Sure Ed-Duha, 93:6-8
- Sure El-Xhumu‘a, 62:2
- Sure El-Kalem, 68:4
- Sure Ali Imran, 3:159
- Sure Et-Teube, 9:128
- Sure El-Enbija, 21:107
- Sure El-Ahzab, 33:21
- Sure El-En’am, 6:162
- Shoqata Flladi – Komentimi i Kur’anit dhe materialet mbi Profetin Muhamed (S.A.A.S.), veçanërisht materialet që trajtojnë marrëdhënien e Profetit me Allahun, moralin dhe misionin e tij.
- Shoqata Flladi, materiale online: “Profeti Muhamed (S.A.A.S.) në dimensionin e marrëdhënies së tij me Allahun e Madhëruar”, shoqataflladi.al.
- Tefsiret dhe komentimet e ajeteve kur’anore të përdorura për të kuptuar kontekstin e ajeteve që lidhen me personalitetin, misionin dhe moralin e Profetit Muhamed (Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij).
MA. Isra Merja