Lutja është një nga momentet më të bukura dhe më të thella të jetës shpirtërore të njeriut. Në çastet kur zemra përkulet me përulësi dhe shpirti i drejtohet Krijuesit, njeriu ndjen një qetësi të veçantë që nuk mund të gjendet askund tjetër. Është një bisedë e sinqertë mes robit dhe Zotit të tij, një çast ku shpresat, frikërat, dëshirat dhe falënderimet bashkohen në një thirrje të pastër që del nga thellësia e zemrës.
Në këtë komunikim të shenjtë, njeriu nuk është më i vetëm me brengat e tij. Lutja e bën zemrën të ndiejë afërsinë e mëshirës hyjnore dhe i jep shpirtit forcë për të përballuar vështirësitë e jetës. Ajo është një strehë për zemrën e lodhur, një dritë që ndriçon errësirat e shpirtit dhe një shpresë që e mban njeriun të lidhur gjithmonë me Krijuesin e tij.
Lutja ka etikën e saj, ka kushtet që e bëjnë më të pastër dhe momentet e veçanta kur ajo bëhet edhe më e fuqishme. Kur besimtari i kupton dhe i respekton këto udhëzime, lutja nuk mbetet vetëm një kërkesë me fjalë, por shndërrohet në një përvojë të gjallë shpirtërore që e afron zemrën gjithnjë e më shumë me Zotin.
- Etika dhe kushtet e lutjes
- Përqendrimi i zemrës
Do të thotë t’i drejtohemi Allahut të Madhëruar me gjithë qenien tonë, në mënyrë që asgjë tjetër të mos na angazhojë dhe asgjë nga gjërat kalimtare të kësaj bote të mos na largojë prej Tij.
Nga Imam Sadiku (paqja qoftë mbi të) transmetohet se ka thënë:
“Allahu i Madhëruar nuk e pranon lutjen e një zemre të shpërqendruar dhe të pakujdesshme; prandaj kur të lutesh, drejtohu me zemrën tënde dhe pastaj ji i bindur për pranimin e saj.”
- Mendimi i mirë për Allahun
Të kesh mendim të mirë për Allahun është një degë e njohjes së Tij. Allahu u jep robërve të Tij sipas masës së mendimit të mirë që ata kanë për Të dhe sipas bindjes së tyre në gjerësinë e mëshirës dhe bujarisë së Tij.
Nga Imam Rizai (paqja qoftë mbi të) transmetohet se ka thënë:
“Ki mendim të mirë për Allahun, sepse Allahu i Madhëruar thotë: Unë jam sipas mendimit që robi Im ka për Mua; prandaj le të mos mendojë për Mua veçse mirë.”
Gjithashtu nga Imam Sadiku (paqja qoftë mbi të) transmetohet se ka thënë:
“Kur të lutesh, mendo sikur nevoja jote tashmë është te dera (gati për t’u plotësuar).”
- Ngritja e duarve
Nga i Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij) transmetohet se ka thënë: “Allahu turpërohet që robi i Tij t’i ngrejë duart drejt Tij dhe Ai t’ia kthejë ato bosh.”
Nga Muhamed ibn Muslimi transmetohet se ka thënë:
“E pyeta Ebu Xhaferin [Imam Bakirin] (paqja qoftë mbi të) për fjalën e Allahut të Madhëruar: ‘Ata nuk u përulën ndaj Zotit të tyre dhe nuk u përgjëruan.’
Ai tha: ‘Përulja (istikane) është nënshtrimi, ndërsa përgjërimi (tedarru’) është ngritja e duarve dhe lutja me to.’”
Gjithashtu u pyet Imam Rizai (paqja qoftë mbi të) për kuptimin e ngritjes së duarve dhe iu tha:
“Pse ju, kur luteni, i ngrini duart drejt qiellit?”
Ai u përgjigj: “Allahu i ka ngarkuar krijesat e Tij me forma të ndryshme adhurimi… dhe Ai i ka urdhëruar që gjatë lutjes, kërkimit dhe përgjërimit t’i shtrijnë dhe t’i ngrenë duart drejt qiellit, si shenjë përulësie, robërie dhe nënshtrimi ndaj Tij.”
- Lutja në fshehtësi
Allahu i Madhëruar thotë:
“Luteni Zotin tuaj me përulësi dhe në fshehtësi; vërtet Ai nuk i do ata që e teprojnë.”
Allahu urdhëron që njeriu ta lutë Atë me përulësi dhe nënshtrim, dhe që kjo të bëhet në fshehtësi, pa e shpallur me zë të lartë në një mënyrë që bie ndesh me etikën e robërisë dhe me sjelljen e saj të denjë.
Nga Imam Rizai (paqja qoftë mbi të) transmetohet se ka thënë: “Lutja e robit në fshehtësi, një herë, vlen sa shtatëdhjetë lutje të bëra haptazi.”
- Tubimi për lutje
Një nga etikat që i sjell sukses lutësit është tubimi me besimtarët gjatë lutjes, sepse kështu ai përfiton një pjesë nga mëshira hyjnore. Allahu i Madhëruar thotë:
“Bëhu i durueshëm me ata që e lusin Zotin e tyre në mëngjes dhe në mbrëmje, duke kërkuar Fytyrën e Tij.”
Imam Sadiku (paqja qoftë mbi të) transmetohet se ka thënë: “Nuk ka asnjë grup prej dyzet burrash që mblidhen dhe i luten Allahut të Madhëruar për një çështje, e që Allahu të mos ua pranojë lutjen. Nëse nuk janë dyzet, atëherë katër veta që e lusin Allahun dhjetë herë, Allahu do t’ua pranojë lutjen. Nëse nuk janë katër, atëherë një njeri që e lut Allahun dyzet herë, Allahu i Plotfuqishëm do t’i përgjigjet.”
- Kërkimi i ndërmjetësimit (tevessul) përmes Profetit Muhamed dhe Ehli Bejtit (paqja qoftë mbi ta)
Ai që lutet duhet të hyjë nga dyert që Allahu ka urdhëruar. Ehli Bejti (paqja qoftë mbi ta) janë anijet e shpëtimit për këtë ummet, prandaj është e denjë që ai që i lutet Allahut të kërkojë ndërmjetësim përmes tyre, t’i drejtohet Allahut me të drejtën e tyre dhe t’i përmendë ata para paraqitjes së nevojave të tij.
Imam Bakiri (paqja qoftë mbi të) transmetohet se ka thënë: “Kush e lut Allahun përmes nesh do të shpëtojë, ndërsa kush e lut Atë pa ne do të humbasë dhe do të shkatërrohet.”
Gjithashtu, dërgimi i salavateve mbi Profetin dhe familjen e tij është një nga mjetet më të rëndësishme për ngritjen e veprave dhe pranimin e lutjes.
I Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij) transmetohet se ka thënë: “Lutja mbetet e penguar derisa të dërgohen bekime (salavate) mbi mua dhe mbi familjen time.”
- Përmendja e nevojës dhe mosnënvlerësimi i saj
Ai që lutet duhet të përmendë qartë atë që kërkon nga të mirat e kësaj bote dhe të botës tjetër, dhe të mos e konsiderojë kërkesën e tij si të madhe; sepse ai po kërkon nga Zoti i qiejve dhe i tokës, të Cilit asgjë nuk mund t’i bëhet e pamundur dhe thesaret e mëshirës së Tij nuk shterojnë.
Gjithashtu nuk duhet ta nënvlerësojë asnjë nevojë, sado e vogël të duket.
Imam Sadiku (paqja qoftë mbi të) transmetohet se ka thënë: “Allahu i Bekuar dhe i Lartësuar e di se çfarë dëshiron robi kur i lutet Atij, por Ai dëshiron që nevojat t’i paraqiten Atij; prandaj kur të lutesh, përmende nevojën tënde.”
Ndërsa nga i Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij) transmetohet se ka thënë: “Le ta kërkojë secili prej jush nga Zoti i tij çdo nevojë që ka, madje edhe lidhësen e sandales së tij kur t’i këputet.”
- Këmbëngulja në lutje
Duhet të ketë këmbëngulje në lutje në çdo gjendje, sepse në këtë ka mëshirë, falje dhe pranimin e lutjeve. I Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij) ka thënë: “Allahu e mëshiroftë robin që kërkon një nevojë nga Allahu i Madhëruar dhe këmbëngul në lutje, qoftë t’i pranohet lutja apo jo.”
Imam Sadiku (paqja qoftë mbi të) transmetohet gjithashtu se ka thënë: “Allahu i Madhëruar e urren këmbënguljen e njerëzve ndaj njëri-tjetrit në kërkesa, por e do atë për Veten e Tij; vërtet Allahu e do që të kërkohet prej Tij dhe të kërkohet ajo që është tek Ai.”
- Lutja në vështirësi dhe në mirëqenie
Nga etika e lutjes është që robi ta lutë Allahun edhe në kohë mirëqenieje ashtu si në kohë vështirësie, sepse kjo tregon besim dhe mbështetje të plotë tek Allahu, dhe ka ndikim në largimin e fatkeqësive dhe në pranimin e lutjes gjatë vështirësive.
Imam Sadiku (paqja qoftë mbi të) transmetohet se ka thënë: “Kush dëshiron që lutja e tij të pranohet në kohë vështirësie, le të shtojë lutjet në kohë mirëqenieje.”
Në një nga përgjërimet (munaxhatet) e Imam Zejnul Abidinit (paqja qoftë mbi të) thuhet:
“Mos më bëj prej atyre që mirëqenia i bën mendjemëdhenj dhe fatkeqësia i rrëzon, të cilët nuk të luten veçse kur u bie ndonjë fatkeqësi dhe nuk të kujtojnë veçse kur u ndodh ndonjë katastrofë; atëherë e vendosin faqen e tyre në tokë për Ty dhe i ngrenë duart drejt Teje për të kërkuar.”
- Kohët dhe gjendjet kur shpresohet pranimi i lutjes
Imam Sadiku (paqja qoftë mbi të) transmetohet se ka thënë: “Lutja pranohet në katër vende (kohë): në namazin e Vitrit, pas sabahut, pas drekës (namazit të drekës) dhe pas akshamit.”
Gjithashtu prej tij (paqja qoftë mbi të) transmetohet se ka thënë: “Prijësi i Besimtarëve, Imam Aliu (paqja qoftë mbi të), ka thënë: shfrytëzojeni lutjen në katër raste: gjatë leximit të Kur’anit, gjatë ezanit, gjatë rënies së shiut dhe kur përballen dy rreshtat (në betejë) për dëshmorësi.”
Të dashur vëllezër dhe motra!
Imam Bakiri (paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Allahu i Madhëruar e do nga robtë e Tij besimtarë çdo rob që lutet shumë; prandaj lutuni në kohën e saharit deri në lindjen e diellit, sepse ajo është një orë kur hapen dyert e qiellit, ndahen furnizimet (rizku) dhe plotësohen nevojat e mëdha.”