Muaji i Ramazanit nuk është vetëm një periudhë agjërimi nga ushqimi dhe pija, por një sezon i rrallë investimi shpirtëror, ku zemra e njeriut thirret të rishikojë prioritetet, qëllimet dhe lidhjen e saj me Krijuesin.
Në këtë muaj të bekuar, çdo vepër merr peshë tjetër, çdo lutje ngjitet me shpresë më të madhe dhe çdo sakrificë shndërrohet në kapital të përjetshëm. Muaji i Ramazanit është ftesë për të ndërtuar brendinë tonë, për ta pastruar shpirtin nga pluhuri i neglizhencës dhe për ta forcuar ndërgjegjen tonë fetare me vetëkontroll, përulësi dhe sinqeritet.
Të njihen parimet e investimit shpirtëror në këtë muaj do të thotë të kuptojmë se koha, adhurimi dhe morali janë asetet më të çmuara që kemi në dispozicion. Durimi, falja, bujaria, përmbajtja e gjuhës, kujdesi ndaj të varfërve dhe përkushtimi në adhurim janë cilësi që e bëjnë Ramazanin një shkollë të vërtetë formimi moral.
Vetëm duke i kultivuar këto virtyte me vetëdije dhe vendosmëri mund të shpresojmë të fitojmë bekimin e këtij sezoni madhështor dhe ta dalim prej tij më të pastër, më të fortë dhe më pranë Allahut.
—————————————————————
I Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe Familjen e tij) ka thënë: “O ju njerëz! Me të vërtetë ju ka ardhur Muaji i Allahut, me bereqet, mëshirë dhe falje…
Është një muaj në të cilin jeni ftuar në gostinë e Allahut dhe jeni bërë prej atyre që gëzojnë nderimin e Tij…
Andaj kërkojini Allahut, Zotit tuaj, me nijete të sinqerta dhe me zemra të pastra, që t’ju japë sukses për agjërimin e tij dhe për leximin e Librit të Tij; sepse i mjeri është ai që privohet nga falja e Allahut në këtë muaj të madh.”
Një ftesë fisnike që e drejton i Dërguari i Allahut (Paqja e bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe familjen e tij!) drejt mikpritjes më të lartë që mund të synojë një njeri në këtë botë: mikpritjes së Allahut të Madhëruar në muajin e Tij, muajin më të mirë, me ditët, netët dhe orët më të mira.
Qëllimi i kësaj ftese është forcimi i lidhjes me Allahun e Lartësuar, përmes pastrimit të shpirtit dhe ndërtimit të vullnetit të lidhur me fuqinë e besimit; një besim që rregullon marrëdhënien e njeriut me Zotin e tij dhe me shoqërinë në jetën e kësaj bote, si dhe përcakton fatin e tij në jetën e përtejme.
- Parimet e investimit shpirtëror në muajin e Ramazanit
Muaji i Ramazanit është ndër ditët më madhështore të Allahut, në të cilat besimtari nuk duhet të humbasë asnjë mundësi për përfitim shpirtëror dhe për ndërtimin e fortesës së shpirtit besimtar. Ndër bazat më të rëndësishme që ndihmojnë në këtë drejtim janë:
- Ndjenja e thellë se Allahu e ka veçuar agjërimin për Veten e Tij
Ndër veçoritë madhështore të këtij muaji është se Allahu i Lartësuar e ka veçuar shpërblimin dhe madhësinë e shpërblimit të agjëruesit për Veten e Tij, ndryshe nga veprat e tjera. Siç thuhet në hadithin kudsij:
“Çdo vepër e birit të Ademit është për të, përveç agjërimit; ai është për Mua dhe Unë vetë shpërblej për të.”
Kjo pikë është shumë e thellë… sikur Allahu të thotë: “Ka një adhurim që e dua në mënyrë të veçantë.” Dhe kjo e bën agjërimin jo vetëm obligim, por një lidhje intime mes robit dhe Zotit.
Ndoshta kjo është për arsye se ai që falet apo ai që kryen haxhin, mund t’i kryejë këto vepra për sy e faqe të njerëzve, duke kërkuar famë dhe reputacion. Ndërsa ai që agjëron në muajin e Ramazanit, zakonisht nuk agjëron për tjetër kënd përveç Allahut; sepse agjërimi rrallëherë depërtohet nga syfaqësia (rijaja).
Kjo për faktin se ai që do të shtirej si agjërues, mund të hajë e të pijë në vetmi, ndërkohë që para njerëzve paraqitet si agjërues, por në realitet nuk është agjërues.
Kjo është një pikë shumë e thellë pedagogjikisht sepse agjërimi është adhurim “i fshehtë”, një sekret mes robit dhe Zotit. Dhe pikërisht kjo e pastron nijetin.
- Përkujtimi i Allahut dhe kthimi tek Ai
Në hutben e tij, i Dërguari fisnik i Allahut (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe Familjen e tij) ka thënë: “Është një muaj në të cilin jeni ftuar në gostinë e Allahut dhe jeni bërë prej atyre që gëzojnë nderimin e Allahut. Frymëmarrjet tuaja në të janë tesbih (lavdërim), gjumi juaj është adhurim, veprat tuaja janë të pranuara dhe lutjet tuaja janë të përgjigjura… Dhe kujtoni me urinë dhe etjen tuaj në të, urinë dhe etjen e Ditës së Kiametit.”
Vërehet se muaji i Ramazanit është muaj i kthimit dhe i pendimit. Shumë prej atyre që kanë qenë të shkujdesur, mëkatarë apo edhe që kanë mëkatuar hapur, kthehen te Allahu, Zoti i tyre; falin namazin, bëjnë vepra të mira, braktisin alkoolin dhe shthurjen, dhe ndryshojnë nga sjellja e tyre e mëparshme e pakujdesshme dhe e devijuar, duke përqafuar një rrugë të re, të matur, me devotshmëri dhe përulësi.
Edhe pse pas përfundimit të muajit të Ramazanit një pjesë e njerëzve rikthehen gradualisht në ritmin dhe zakonet e mëparshme të jetës, duke e lënë pas disiplinën dhe përkushtimin e atij muaji, një pjesë tjetër e merr muajin e Ramazanit si pikënisje të një transformimi të thellë dhe i qëndron me vendosmëri rrugës së drejtë. Dallimi nuk qëndron vetëm te veprat e jashtme, por te gjurma që ky muaj lë në zemër dhe në ndërgjegje.
- Kujdesi dhe përkushtimi ndaj leximit të Kur’anit të Shenjtë
I Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe Familjen e tij) ka thënë: “Dhe kush lexon në të (në muajin e Ramazanit) një ajet nga Kur’ani, do të ketë shpërblimin e atij që e ka përfunduar (hatme) Kur’anin në muajt e tjerë.”
Gjithashtu, është transmetuar në hadith “Çdo gjë ka pranverën e saj, ndërsa pranvera e Kur’anit është muaji i Ramazanit.”
Sikur zemrat në Ramazan të zgjohen si toka pas dimrit dhe ajetet të çelin në to si lule. Pra Muaji i Ramazanit nuk është vetëm muaj i urisë fizike, por muaj i ushqimit shpirtëror, dhe ushqimi i shpirtit është Kur’ani.
Leximi i Kur’anit të Shenjtë është një nga adabet (etiketat shpirtërore) më të rëndësishme në muajin e bekuar të Ramazanit, i cili ka fuqinë ta ngrejë jetën shpirtërore të besimtarit shkallë pas shkalle, në nivele gjithnjë e më të larta.
Kjo fjali e vendos Kur’anin si mjet ngritjeje graduale, jo thjesht lexim, por një proces rritjeje.
- Ndërtimi i vullnetit, ushtrimi në durim dhe çlirimi nga zakonet e përditshme
Allahu i Madhëruar thotë: “Kërkoni ndihmë me durim dhe me namaz; dhe ajo është e rëndë, përveç për të përulurit” (Sure El-Bekare, ajeti 45)
Në komentimin e këtij ajeti, nga Imam Sadiku (paqja qoftë mbi të) është transmetuar:
“Nëse njeriut i bie një fatkeqësi e rëndë, le të agjërojë; sepse Allahu i Madhëruar thotë: Kërkoni ndihmë me durim – domethënë: me agjërim.”
Gjithashtu, në një hadith kudsij thuhet se Allahu i Madhëruar ka thënë: “Të gjitha veprat e birit të Ademit shpërblehen dhjetëfish deri në shtatëqindfish, përveç durimit; ai është për Mua dhe Unë shpërblej për të. Shpërblimi i durimit është i ruajtur në dijen e Allahut; dhe durimi është agjërimi.”
Agjërimi është një angazhim praktik për t’u shkëputur, për një periudhë relativisht të gjatë, nga zakonet më të ngjitura me jetën e njeriut, si ushqimi, pija dhe kënaqësitë. Kjo përbën një stërvitje konkrete të shpirtit për durim. Dhe kush duron në lënien e këtyre zakoneve, do ta ketë më të lehtë të durojë edhe në çështje të tjera.
Muaji i Ramazanit nuk është vetëm ndalim, por trajnim karakteri. Është palestër e vullnetit.
- Agjërimi dhe lidhjet shoqërore
I Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe Familjen e tij) ka theksuar domosdoshmërinë e kujdesit ndaj një sërë marrëdhëniesh shoqërore dhe edukative në muajin e Ramazanit.
Edhe pse Sheriati Islam nuk ka lënë pa i theksuar këto në të gjitha ditët e vitit, megjithatë, për shkak të gjendjes së veçantë shpirtërore që përjeton agjëruesi, pastërtia e shpirtit dhe butësia e zemrës është bërë theksim i veçantë mbi to, me shpresën që këto vlera të mbizotërojnë në shoqëri gjatë gjithë vitit.
Në hutben e Profetit (paqja dhe bekimet qofshin mbi të dhe Familjen e tij) përmenden:
- Sjellja e mirë me të moshuarit dhe të vegjlit:
“Respektoni të moshuarit tuaj dhe mëshironi të vegjlit tuaj.”
- Mbajtja e lidhjeve farefisnore:
“Dhe kush mban lidhjet farefisnore në këtë muaj, Allahu do ta lidhë atë me mëshirën e Tij në Ditën kur do ta takojë.”
- Nderimi i jetimëve:
“Dhe kush nderon një jetim në këtë muaj, Allahu do ta nderojë atë në Ditën kur do ta takojë.”
- Dhënia e iftarit për agjëruesin:
“Kush prej jush i jep iftar një besimtari agjërues në këtë muaj, do të ketë tek Allahu shpërblimin e lirimit të një robi dhe faljen e mëkateve të kaluara.”
Kjo pjesë e bën shumë të qartë që Muaji i Ramazanit nuk është vetëm lidhje vertikale me Zotin, por edhe lidhje horizontale me njerëzit. Është muaj i zemrës së butë, dhe kur zemra zbutet, shoqëria përmirësohet.
Në kohën tonë, besimtari mund të ndjekë disa pika praktike gjatë muajit të bekuar të Ramazanit, të cilat reflektojnë sfida bashkëkohore dhe provime të përditshme. Disa prej tyre janë:
- Mos lejo që muaji i Ramazanit të kalojë siç hyri; përfito prej tij për vepra të mira dhe qendro rob i Allahut jo vetëm në këtë muaj, por në të gjitha muajt.
- Kujdesu për të varfërit, nevojtarët dhe jetimët, dhe përpiqu të japësh iftar për agjëruesit sipas mundësisë tënde, edhe nëse vetëm me një gllënjkë ujë.
- Shmang programet televizive të padobishme; përpiqu të shikosh vetëm atë që është i dobishëm dhe edukativ, dhe nuk ka problem të argëtohesh në mënyrë të lejuar.
- Mos harro të lutesh për muslimanët, duke kërkuar nga Allahu shpëtim dhe çlirimin nga Zjarri, veçanërisht për ata që përpiqen në rrugën e Tij për të ngritur fjalën e Allahut.
- Mos harro të lutesh edhe për mëkatarët dhe gabimtarët, që të udhëzohen, pendohen dhe të qëndrojnë në rrugë të drejtë; sepse lutja e agjëruesit pranohet me lejen e Allahut.
- Krijo aktivitete fetare brenda familjes; për shembull: mësim i disa sureve të Kur’anit dhe haditheve, organizim i një gare kulturore fetare brenda shtëpisë, tregim i historive profetike ose kuranore etj.
- Përpiqu të zgjidhësh mosmarrëveshjet me njerëzit; mos lejo që të vijë festa me zemër plot urrejtje apo mllef ndaj ndonjë muslimani. Nëse dëshiron shpëtim nga Zjarri, liro veten nga urrejtja dhe armiqësia. Dije se ata që meritojnë më shumë sjelljen tënde të mirë janë: e ëma, pastaj i ati, pastaj Familja e Shtëpisë dhe të afërmit e tu, fqinjët, dhe më pas ata që Allahu i ka vendosur nën kujdesin tënd – shërbëtorë, punëtorë ose vartës.
Të dashur vëllezër dhe motra!
Muaji i Ramazanit është një stacion rikthimi dhe riorientimi shpirtëror, një ndalesë e bekuar ku njeriu rishikon drejtimin e jetës së tij, forcon lidhjen me Allahun dhe mëson të disiplinojë dëshirat e veta.
Për disa, kjo ndalesë mbetet një përvojë e përkohshme njëmujore, ndërsa për të tjerët shndërrohet në themelin e një ndryshimi të qëndrueshëm, një fillim i ri që vazhdon edhe pasi muaji mbaron, duke e kthyer muajin e Ramazanit nga një periudhë kalimtare në një udhëzim të përhershëm për jetën.