Agjërimi në Islam nuk është vetëm një ndalim i përkohshëm nga ushqimi dhe pija, por një adhurim i thellë që mbart brenda vetes urtësi të shumta shpirtërore, morale dhe shoqërore. Ai është një shkollë e vetëdisiplinës dhe e vetëdijes, ku besimtari mëson të kontrollojë dëshirat, të pastrojë zemrën dhe të afrohet më shumë me Krijuesin e tij.
Prandaj, çdo njeriu i ngarkuar (mukalaf) me përgjegjësi fetare duhet të përpiqet të kuptojë sekretet dhe urtësitë e këtij adhurimi, që agjërimi i tij të mos mbetet vetëm një praktikë fizike, por të shndërrohet në një përjetim të thellë shpirtëror.
Kur besimtari e kupton se agjërimi është një urdhër hyjnor i mbushur me qëllim dhe urtësi, ai e kryen këtë adhurim me vetëdije dhe përkushtim më të madh. Në këtë mënyrë, çdo moment i agjërimit bëhet një hap drejt pastrimit të shpirtit dhe forcimit të lidhjes me Allahun. Këtë e thekson edhe Kur’ani i Shenjtë kur thotë:
“O ju që keni besuar! Agjërimi ju është bërë obligim, ashtu siç ishte bërë për ata që ishin para jush, që të bëheni të devotshëm.”
(Sureja Bekare, 183)
Ky ajet na tregon se qëllimi kryesor i agjërimit është arritja e devotshmërisë (takvasë), një gjendje e ndërgjegjësimit të vazhdueshëm ndaj Allahut.
—————————————————————————-
Njohja e urtësive të agjërimit e bën këtë adhurim më të gjallë në zemrën e besimtarit dhe e shndërron atë në një udhëtim drejt përsosjes shpirtërore.
Agjërimi e mëson njeriun të durojë në bindje (ndaj Zotit), dhe gjithashtu të durojë në përmbajtje nga mëkatet – e kjo është një ndër ndihmat më të mëdha për njeriun në luftën kundër vetes (nefsit) dhe pastrimin e saj.
- Pse e ka bërë Allahu obligim agjërimin? Dhe cila është urtësia e ligjësimit të tij?
Kjo është një pyetje që vazhdon të jetojë në mendjet tona sa herë vjen muaji i Ramazanit dhe sa herë që flasim për agjërimin. Kjo pyetje nuk është e huaj për jetën tonë fetare, por ajo nuk është e re për të, por ka qenë e pranishme që në fillim të thirrjes islame, nëpërmjet gjuhës së shumë muslimanëve që përpiqen t’i shtojnë besimit dhe bindjes së tyre se çdo ligj i Allahut buron nga një dobi thelbësore, edhe një vetëdije më e detajuar rreth kësaj të vërtete dhe një përfshirje më të gjerë në sekretet dhe përfitimet e ligjit hyjnor.
- Urtësi të agjërimit
- Ndjeshmëria e të pasurit ndaj të varfërit
Imami Sadiku (paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Allahu i Lartësuar e bëri agjërimin të detyrueshëm që përmes tij i pasuri dhe i varfri të barazohen. Sepse i pasuri nuk do ta ndiente kurrë urinë, që të mëshironte të varfrin – ngase i pasuri, sa herë që dëshiron diçka, mund ta arrijë.”
Prandaj Allahu deshi të krijojë barazi midis krijesave të Tij dhe ta bëjë të pasurin të përjetojë shijen e urisë dhe dhimbjes që të zbutet ndaj të dobëtit dhe të ketë mëshirë për të uriturin.” (Shejh es-Saduk, “Men la jehduruh el-Fakih”, burim i mëparshëm, vëllimi 2, faqe 73.).
- Shëndeti i trupit
Në një hadith të njohur nga i Dërguari i Allahut (paqja qoftë mbi të dhe familjen e tij) thuhet: “Agjëroni që të shëroheni!” (صُومُوا تَصِحُّوا)
Dëshmitë nga mjekët e botës bashkëkohore janë të shumta për përfitimet e agjërimit. Mjafton që kushdo që interesohet të shfletojë disa nga studimet moderne në këtë fushë, ku agjërimi paraqitet si trajtim për shumë gjendje të vështira shëndetësore.
- Forcimi i durimit individual dhe shoqëror
Në komentimin e fjalës së Allahut:
“Kërkoni ndihmë me durim dhe me namaz…”
(Sureja Bekare, ajeti 45), është transmetuar se “durimi” në këtë ajet i referohet agjërimit, gjë që dëshmon rolin e agjërimit në forcimin e vullnetit të durimit te njeriu, në nivel individual.
Ashtu siç ka theksuar edhe Imami Rizai (paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Që agjëruesi të jetë i përulur, i nënshtruar, modest, i shpërblyer, i vetëdijshëm dhe i durueshëm ndaj asaj që përjeton nga uria dhe etja.”
- Heqja e mendjemadhësisë nga shpirtrat
Allahu i Lartësuar thotë: “Jo, vërtet njeriu shkon në tepri, kur e sheh veten të pavarur.” (Sureja Alek, ajetet 6–7)
Ky ajet tregon një të vërtetë: njeriu që është i rrethuar me mirësi dhe i vazhdueshëm në të mira e begati, mund të preket nga mendjemadhësia dhe teprimi. Ai ndjen se i ka arritur vetë këto mirësi dhe harron Dhuruesin e tyre (Allahun), si dhe e harron dobësinë, paaftësinë dhe mangësinë e vet.
Pikërisht për këtë arsye, një nga urtësitë e adhurimeve përfshirë edhe agjërimin është të largojë mendjemadhësinë nga shpirti i njeriut dhe ta kujtojë atë për dobësinë dhe varësinë e tij.
Nga Imami Aliu (paqja qoftë mbi të) thuhet: “Për këtë arsye Allahu i ruajti robërit e Tij besimtarë përmes namazit, zekatit, dhe përpjekjes së agjërimit në ditët e caktuara – për të qetësuar gjymtyrët e tyre, për t’u përulur shikimet, për të thyer egon e tyre, për të zbutur zemrat dhe për të larguar mburrjen nga ata.
Sepse në to ka vendosje të fytyrave fisnike në tokë si shenjë përulësie, ngjitje të pjesëve më të nderuara të trupit në dhe si shenjë nënshtrimi, dhe afrim të barkut me shpinën përmes agjërimit si shenjë përuljeje.”
- Thyerja e epsheve
Një nga gjërat që më së shumti ndihmon në shuarjen e zjarrit të dëshirave dhe në frenimin e egos së ndezur nga prirjet e ulëta, është agjërimi.
Prandaj, nga Imami Rizai (paqja qoftë mbi të) lidhur me filozofinë e agjërimit ka thënë:
“Agjërimi përmban në vete edhe thyerje të dëshirave (epsheve).”
Agjërimi i mëson njeriut se ai ka aftësinë për të kontrolluar dëshirat e veta, në mënyrë që t’i organizojë dhe menaxhojë, në vend që të tërhiqet pas tyre kudo që ta çojnë ato.
Gjithashtu, në disa nga këshillat profetike drejtuar të rinjve që nuk kanë mundësi për martesë, është rekomanduar të agjërojnë, sepse agjërimi ka efekt në thyerjen e epsheve.
Nga i Dërguari i Allahut (paqja qoftë mbi të dhe familjen e tij):
“O të rinj! Kush prej jush është në gjendje për martesë, le të martohet. E kush nuk mundet, le të agjërojë, sepse agjërimi është mbrojtje për të.”
- Forcimi i sinqeritetit (ihlās)
Nga Zonja Fatime Zehra (paqja qoftë mbi të) është transmetuar: “Allahu e bëri agjërimin detyrë për të forcuar sinqeritetin.”
Agjërimi është përmbajtje nga gjërat që e prishin atë, me qëllim dhe nijet – nuk realizohet vetëm me ndalim fizik, por duhet të jetë me afrimitet të brendshëm ndaj Allahut të Lartësuar.
Kjo është ajo që e thekson edhe Imami Aliu (paqja qoftë mbi të) kur thotë:
“Agjërimi është adhurim mes robit dhe Krijuesit të tij; askush tjetër nuk mund ta vërejë atë, dhe po ashtu, askush tjetër përveç Tij nuk mund ta shpërblejë për të.”
Për më tepër, njeriu mund të shtiret sikur po agjëron, por gjithsesi mund të hajë e të pijë fshehurazi. Mirëpo kur nuk e bën këtë, është sepse e ndien vëzhgimin e Allahut mbi veten dhe kështu, agjërimi e edukon njeriun mbi sinqeritetin ndaj Zotit.
- Të kujtuarit e botës tjetër (Ahiretit)
Në hutben e të Dërguarit të Allahut (paqja qoftë mbi të dhe familjen e tij) për muajin e Ramazanit thuhet:
“Dhe kujtoni me urinë dhe etjen tuaj në këtë muaj, urinë dhe etjen e Ditës së Kiametit.”
Është shumë e rëndësishme që njeriu të lidhë gjithmonë veprat e tij në këtë botë me ndikimin që ato kanë në botën tjetër, apo të reflektojë mbi ngjashmëritë mes situatave të kësaj bote dhe asaj të përjetshme sepse jeta e kësaj bote është vend prove dhe kalimi, ndërsa jeta e përtejme është vend llogarie dhe qëndrimi të përhershëm.
Një nga stacionet më madhështore që duhet të kujtohet dhe të përjetohet shpirtërisht kur njeriu ndjen urinë dhe etjen në muajin e Ramazanit, është qëndrimi i tij Ditën e Ringjalljes përballë Allahut të Lartësuar.