Në mesin e sfidave dhe përpjekjeve të jetës njerëzore, ekziston një virtyt që e zbukuron shpirtin dhe e ndriçon shoqërinë: mëshira. Ajo është një ndjenjë e thellë që lind nga zemra e një besimtari dhe shfaqet në çdo veprim që synon të lehtësojë dhimbjen e tjetrit. Kur njeriu e mbush zemrën me dhembshuri për të varfrin, për jetimin dhe për çdo të dobët, ai në të vërtetë po pasqyron bukurinë e besimit të tij. Mëshira nuk është thjesht një emocion i çastit, por një dritë që udhëheq sjelljen e njeriut dhe e bën atë të jetë burim mirësi për të tjerët.

Shoqëritë më të forta dhe më të qëndrueshme janë ato ku njerëzit ndiejnë përgjegjësi për njëri-tjetrin dhe ku askush nuk mbetet i harruar në dhimbjen e tij. Kur zemrat bashkohen në mirësi, kur dora e të pasurit shtrihet drejt të varfrit dhe kur lotët e jetimit thahen nga kujdesi i komunitetit, atëherë shfaqet në mënyrën më të bukur forca e besimit.

Pikërisht në këto veprime të thjeshta, por të mbushura me sinqeritet, besimi bëhet i dukshëm dhe merr jetë në realitetin e përditshëm të njerëzve. Kështu, mëshira sociale shndërrohet në një pasqyrë të qartë të besimit të vërtetë që jeton në zemrat e besimtarëve.

———————————————————

Në thelbin e mesazhit hyjnor që Islami i dhuroi njerëzimit qëndron një parim i madh moral: mëshira. Ajo nuk është vetëm një ndjenjë e brendshme, por një forcë shpirtërore që reflektohet në veprimet e përditshme të njeriut ndaj të tjerëve.

Besimi i vërtetë nuk matet vetëm me fjalë, as vetëm me rituale të jashtme, por me mënyrën se si zemra e besimtarit hapet për njerëzit, për të varfrit, për jetimët dhe për çdo qenie që ka nevojë për përkujdesje. Në Islam, mëshira sociale është një shenjë e qartë e gjallërisë së besimit dhe një pasqyrë e sinqeritetit të tij.

Allahu i Madhëruar e ka ndërtuar gjithë universin mbi themelet e mëshirës. Në fillim të çdo sureje të Kur’anit përmenden dy emra madhështorë të Allahut: Mëshiruesi dhe Mëshirëbërësi.

Kjo është një kujtesë e përhershme për njeriun se jeta duhet të ndërtohet mbi mëshirën, drejtësinë dhe kujdesin ndaj të tjerëve. Kur’ani na kujton vazhdimisht se një nga cilësitë më të bukura të besimtarëve është dhembshuria dhe solidariteti mes tyre.

Allahu thotë: “Muhamedi është i Dërguari i Allahut, ndërsa ata që janë me të janë të ashpër ndaj mohuesve dhe të mëshirshëm mes tyre.” (Sure El-Fet’h, ajeti 29).

Ky ajet na mëson se një shoqëri e ndërtuar mbi besimin duhet të jetë një shoqëri ku njerëzit e ndiejnë njëri-tjetrin, ku dhimbja e tjetrit nuk lihet pa përgjigje dhe ku ndihma ndaj nevojtarit konsiderohet detyrë morale dhe fetare.

Islami nuk e kufizon mëshirën vetëm në ndjenjën e brendshme, por e shndërron atë në veprim konkret. Ndihma ndaj të varfrit, kujdesi për jetimin, mbështetja për të dobëtin dhe përpjekja për të larguar padrejtësinë janë forma të drejtpërdrejta të mëshirës sociale.

Kur’ani i Shenjtë e përmend shpesh rëndësinë e përkujdesjes ndaj kategorive më të dobëta të shoqërisë.

Allahu thotë: “Dhe adhurojeni Allahun dhe mos i shoqëroni Atij asgjë. Silluni mirë me prindërit, me të afërmit, me jetimët, me të varfrit, me fqinjët e afërt dhe fqinjët e largët.” (Sure En-Nisa, ajeti 36).

Ky ajet përmbledh një program të tërë shoqëror që synon të krijojë një shoqëri ku askush nuk mbetet i harruar.

Një nga sprovat më të mëdha të njeriut është mënyra se si sillet me jetimin dhe me të dobëtin. Kur’ani e dënon ashpër atë që i përbuz këta njerëz dhe e lidh këtë sjellje me dobësinë e besimit.

Mëshira sociale në Islam fillon nga rrethi më i afërt i jetës së njeriut dhe zgjerohet gradualisht drejt gjithë shoqërisë. Mirësia ndaj prindërve, respekti për të afërmit dhe kujdesi për fqinjët janë hallka që ndërtojnë një komunitet të shëndoshë dhe të bashkuar. Kur besimtari i kushton rëndësi këtyre marrëdhënieve dhe përpiqet të jetë burim mirësi për të tjerët, ai në fakt po e shndërron besimin e tij në veprime konkrete që ndikojnë drejtpërdrejt në jetën e njerëzve.

Po ashtu, përmendja e jetimëve dhe e të varfërve në ajetet kur’anore tregon ndjeshmërinë e veçantë që Islami ka ndaj shtresave më të pambrojtura të shoqërisë. Një shoqëri që kujdeset për këta njerëz është një shoqëri ku mbizotëron drejtësia dhe dhembshuria. Prandaj, besimtari i vërtetë nuk i sheh hallet e të tjerëve me indiferencë, por i ndien ato si një përgjegjësi morale dhe fetare që duhet përmbushur me sinqeritet dhe përkushtim.

Allahu thotë: “A e ke parë atë që e përgënjeshtron fenë? Ai është ai që e përzë jetimin dhe nuk nxit për të ushqyer të varfrin.” (Sure El-Maun, ajetet 1-3).

Këto ajete na tregojnë qartë se mohimi i fesë nuk është vetëm refuzim me fjalë, por edhe një zemër e ngurtë që nuk ndien dhimbjen e të tjerëve.

Në të kundërtën, besimtari i vërtetë është ai që e ndien përgjegjësinë shoqërore dhe përpiqet të lehtësojë barrën e të tjerëve. Kur’ani përshkruan njerëzit e devotshëm si ata që japin nga pasuria e tyre për të tjerët edhe kur vetë kanë nevojë.

Allahu thotë: “Ata japin ushqim nga dashuria për Të, për të varfrin, jetimin dhe robërit.” (Sure El-Insan, ajeti 8).

Ndihma nuk jepet për lavdi apo për përfitim, por vetëm për kënaqësinë e Allahut. Dhek jo është një nivel i lartë i moralit njerëzor.

Profeti Muhamed (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të dhe mbi familjen e tij) ishte shembulli më i bukur i mëshirës sociale. Ai nuk ishte vetëm një udhëheqës shpirtëror, por edhe një njeri që kujdesej për çdo pjesëtar të shoqërisë.

Historia e jetës së tij është e mbushur me shembuj ku ai i ndihmonte të varfrit, i përqafonte jetimët dhe i trajtonte njerëzit me një dashuri të thellë njerëzore. Ai ka thënë: “Ai që nuk mëshiron njerëzit, Allahu nuk do ta mëshirojë.” (Bihar al-Anwar, vëll. 71).

Ky hadith tregon qartë lidhjen mes mëshirës ndaj njerëzve dhe mëshirës së Allahut ndaj robit.

Edhe Ehli Bejti i Profetit janë gjithashtu shembuj të jashtëzakonshëm të mëshirës dhe solidaritetit. Imam Aliu (paqja qoftë mbi të) njihet në historinë islame si simbol i drejtësisë dhe dhembshurisë. Ai shpesh dilte natën për të shpërndarë ushqim për të varfrit pa e ditur askush.

Në një hadith transmetohet se ai ka thënë: “Njerëzit janë dy llojesh: ose janë vëllezërit e tu në fe, ose të barabartë me ty në njerëzi.” (Bihar al-Anwar, vëll. 74).

Kjo thënie e thellë përmbledh filozofinë islame të mëshirës sociale: çdo njeri meriton respekt dhe kujdes.

Mëshira sociale nuk është vetëm një virtyt individual, por një shtyllë e stabilitetit të shoqërisë. Një shoqëri ku njerëzit ndihmojnë njëri-tjetrin, ku të pasurit kujdesen për të varfrit dhe ku të fortët mbrojnë të dobëtit është një shoqëri e shëndetshme dhe e qëndrueshme.

Islami e ka institucionalizuar këtë përmes detyrimeve si zekati dhe sadakaja, të cilat synojnë të krijojnë një ekuilibër social dhe të shmangin përqendrimin e pasurisë në duart e pak njerëzve. Allahu thotë në Kur’an: “Merr nga pasuria e tyre lëmoshë që t’i pastrosh dhe t’i përmirësosh me të.” (Sure Et-Teube, ajeti 103).

Në realitetin e sotëm, ku shumë shoqëri përballen me varfëri, padrejtësi dhe indiferencë sociale, mesazhi i mëshirës islame është më aktual se kurrë. Besimtari duhet të jetë një burim drite për komunitetin e tij, një njeri që sjell shpresë dhe ndihmë për ata që kanë nevojë. Ai nuk mund të jetë indiferent ndaj dhimbjes së të tjerëve, sepse zemra e mbushur me besim nuk mund të qëndrojë e ftohtë përballë vuajtjes njerëzore.

Të dashur vëllezër dhe motra!

Mëshira sociale është një nga provat më të qarta të besimit të vërtetë. Ajo është ura që lidh adhurimin me jetën shoqërore dhe e bën fenë një realitet të gjallë në përditshmërinë e njeriut. Besimtari që falet, agjëron dhe përmend Allahun, por nuk ndien dhembshuri për të varfrin dhe të dobëtin, nuk e ka kuptuar ende thelbin e fesë. Por ai që e mbush zemrën me mëshirë dhe e shndërron atë në vepra të mira, ai është ai që e pasqyron me të vërtetë bukurinë e besimit islam.

Në këtë mënyrë, mëshira bëhet jo vetëm një virtyt moral, por një dritë që ndriçon jetën e individit dhe të gjithë shoqërisë.