Që nga fillimi i krijimit të njeriut, dija ka qenë një nga dhuntitë më të mëdha që Allahu i Madhëruar i ka dhënë njerëzimit. Përmes dijes, njeriu kupton botën që e rrethon, zbulon të vërtetat e jetës dhe e orienton veten drejt së mirës. Mirëpo mbi çdo lloj dijeje qëndron dija fetare, sepse ajo nuk e ndriçon vetëm mendjen e njeriut, por edhe zemrën dhe shpirtin e tij. Mësimi i fesë i jep jetës kuptim, e lidh njeriun me Krijuesin dhe e udhëzon atë drejt një jete të drejtë dhe të ndershme.

Feja në Islam nuk është vetëm një sistem adhurimesh, por një udhëzim i plotë për jetën. Ajo e mëson njeriun se si të ndërtojë marrëdhënie të drejta me Allahun, me familjen dhe me shoqërinë. Për ta kuptuar këtë udhëzim hyjnor, besimtari duhet të kërkojë dije dhe të përpiqet vazhdimisht të mësojë rreth fesë së tij. Kur njeriu e njeh fenë me dije dhe vetëdije, ai nuk e praktikon atë vetëm nga zakoni, por nga bindja dhe dashuria ndaj Allahut.

Pikërisht për këtë arsye, Islami i ka dhënë një rëndësi të jashtëzakonshme kërkimit të dijes. Kur’ani dhe hadithet e Profetit Muhamed (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të dhe mbi familjen e tij) e theksojnë vazhdimisht se dija është dritë për zemrën dhe udhëzim për jetën. Një besimtar që mëson fenë e tij është më i vetëdijshëm për detyrimet që ka, më i kujdesshëm në veprimet e tij dhe më i afërt me mëshirën e Allahut.

———————————————–

Në jetën e njeriut ka shumë dije që e ndihmojnë të përmirësojë jetën materiale, por dija fetare është ajo që ndriçon shpirtin dhe e udhëzon njeriun drejt qëllimit të vërtetë të ekzistencës së tij. Feja nuk është vetëm një grup rregullash apo ritualesh; ajo është një sistem i plotë udhëzimi që e mëson njeriun si të jetojë me drejtësi, me moral dhe me vetëdije për Krijuesin e tij.

Për këtë arsye, mësimi i fesë ka një rëndësi të jashtëzakonshme në formimin e personalitetit të njeriut dhe në ndërtimin e një shoqërie të shëndoshë.

Allahu i Madhëruar në Kur’an e ka ngritur lart vlerën e dijes dhe të atyre që e kërkojnë atë. Ai thotë: “Thuaj: A janë të barabartë ata që dinë dhe ata që nuk dinë?”
(Sure El-Zumer, ajeti 9)

Ky ajet na tregon se dija nuk është vetëm një përparësi, por një dallim thelbësor mes njerëzve. Kur kjo dije lidhet me fenë, ajo bëhet edhe më e vlefshme, sepse e drejton njeriun drejt së vërtetës dhe e mbron nga devijimi.

Një njeri që mëson fenë e kupton më mirë kuptimin e jetës, e njeh përgjegjësinë e tij ndaj Zotit dhe ndaj njerëzve, dhe mëson të jetojë me drejtësi e përkushtim.

Profeti Muhamed (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të dhe mbi familjen e tij) ka theksuar rëndësinë e jashtëzakonshme të kërkimit të dijes fetare kur ka thënë: “Kërkimi i dijes është detyrë për çdo musliman.” (Bihar al-Anwar).

Ky hadith përmban një mesazh shumë të thellë, sepse e vendos dijen në qendër të jetës së besimtarit. Në Islam, besimi nuk ndërtohet mbi padijen apo imitimin e verbër, por mbi njohjen, kuptimin dhe vetëdijen e thellë për të vërtetën. Kur njeriu mëson fenë e tij, ai fillon të kuptojë më qartë urdhrat e Allahut, urtësinë e adhurimeve dhe qëllimin e jetës së tij në këtë botë.

Ky hadith gjithashtu tregon se mësimi i fesë nuk është një përgjegjësi vetëm për dijetarët, imamët apo studentët e shkencave fetare. Përkundrazi, ai është një detyrim për çdo besimtar, sepse çdo musliman ka nevojë të dijë se si të adhurojë Zotin e tij, si të veprojë drejt dhe si të shmangë të keqen.

Një besimtar duhet të dijë bazat e besimit, kuptimin e namazit, rëndësinë e agjërimit, drejtësinë në marrëdhënie me njerëzit dhe përgjegjësinë që ka para Allahut për çdo veprim të tij. Pa këtë dije, adhurimi mund të bëhet i dobët dhe veprimet mund të humbasin qëllimin e tyre të vërtetë.

Në të njëjtën kohë, dija fetare e zgjon ndërgjegjen e njeriut dhe e bën atë më të vetëdijshëm për jetën dhe për përgjegjësinë që mban. Kur njeriu mëson për mëshirën e Allahut, për drejtësinë e Tij dhe për llogarinë e Ditës së Gjykimit, zemra e tij fillon të mbushet me frikë respektuese dhe me dashuri ndaj Krijuesit. Kjo dije e mbron atë nga padrejtësia, nga arroganca dhe nga gabimet që mund ta largojnë nga rruga e drejtë.

Sa më shumë që njeriu e thellon dijen fetare, aq më i fortë bëhet besimi i tij. Besimi nuk është vetëm një ndjenjë e brendshme; ai është një dritë që ushqehet vazhdimisht me dije dhe reflektim. Kur njeriu kupton ajetet e Kur’anit, kur studion jetën dhe fjalët e Profetit dhe të Ehli Bejtit, zemra e tij fillon të ndiejë një qetësi dhe një siguri më të madhe. Ai nuk e sheh më fenë si një barrë, por si një udhëzim të bukur që e ndihmon të jetojë me drejtësi dhe me kuptim.

Për këtë arsye, në traditën islame kërkimi i dijes konsiderohet një nga veprat më të larta. Çdo hap që njeriu bën për të mësuar fenë e tij, çdo libër që studion, çdo mësim që dëgjon dhe çdo reflektim që bën mbi fjalët hyjnore është një hap drejt afrimit me Allahun.

Dija fetare nuk e ndriçon vetëm mendjen e njeriut, por edhe zemrën dhe jetën e tij. Ajo e bën besimtarin më të mençur në vendimet e tij, më të drejtë në sjelljen e tij dhe më të qëndrueshëm në besimin e tij.

Një nga dobitë më të mëdha të mësimit të fesë është pastrimi i zemrës. Kur njeriu mëson për mëshirën e Allahut, për drejtësinë hyjnore dhe për përgjegjësinë e jetës së përtejme, ai fillon të shikojë jetën me një këndvështrim më të thellë. Ai largohet nga padrejtësia, nga egoizmi dhe nga sjelljet e këqija, sepse e kupton se çdo veprim ka pasojat e tij.

Imam Aliu (Paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Dija është jetë për zemrat e vdekura dhe dritë për sytë e verbër.”

Kjo fjalë e urtë tregon se dija fetare është një dritë që e zgjon zemrën e njeriut. Kur zemra mbushet me këtë dritë, ajo bëhet më e butë, më e drejtë dhe më e ndjeshme ndaj të mirës. Një zemër e ndriçuar nga dija fetare nuk e pranon padrejtësinë dhe nuk e harron kurrë përgjegjësinë para Allahut.

Përveç ndikimit në shpirt, mësimi i fesë ka edhe një ndikim të madh në shoqëri. Një shoqëri ku njerëzit mësojnë dhe kuptojnë fenë është më e drejtë, më e mëshirshme dhe më e bashkuar. Feja i mëson njerëzit të respektojnë prindërit, të ndihmojnë të varfrit, të mbrojnë të dobëtit dhe të jetojnë në paqe me njëri-tjetrin. Këto vlera krijojnë themelet e një shoqërie të shëndoshë dhe të qëndrueshme.

Imam Sadiku (Paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Kush mëson për hir të Allahut, vepron për hir të Allahut dhe ua mëson të tjerëve për hir të Allahut, ai quhet i madh në mbretërinë e qiejve.”

Ky hadith tregon se vlera e dijes fetare nuk qëndron vetëm në mësimin e saj, por edhe në përhapjen e saj. Kur një njeri e mëson fenë dhe ua përcjell atë të tjerëve me sinqeritet, ai bëhet një burim drite për shoqërinë. Një fjalë e mirë, një këshillë e drejtë ose një mësim i dobishëm mund të ndryshojë jetën e shumë njerëzve.

Në kohën tonë, kur njerëzit përballen me shumë sfida morale dhe shpirtërore, rëndësia e mësimit të fesë bëhet edhe më e madhe. Teknologjia dhe përparimi material mund t’i japin njeriut shumë lehtësi, por vetëm feja i jep atij qetësi të vërtetë shpirtërore dhe udhëzim të drejtë.

Një zemër që është e lidhur me Zotin nuk humbet në errësirën e kësaj bote, sepse ajo gjithmonë e gjen rrugën drejt dritës. Prandaj, kërkimi i dijes në Islam nuk është një rrugë që përfundon kurrë. Ai është një udhëtim i vazhdueshëm drejt dritës së së vërtetës. Sa më shumë që njeriu mëson, aq më shumë kupton madhështinë e fesë dhe mëshirën e Allahut. Në këtë mënyrë, dija bëhet një dritë që e udhëzon besimtarin në çdo hap të jetës së tij dhe e afron gjithnjë e më shumë me kënaqësinë e Zotit.

Të dashur vëllezër dhe motra!

Mësimi i fesë është një nga pasuritë më të mëdha që mund të fitojë njeriu. Ai e pastron zemrën, e ndriçon mendjen dhe e drejton jetën drejt së mirës. Një besimtar që kërkon dije fetare është si një udhëtar që mban një dritë në duar: sa më shumë që ecën, aq më shumë ndriçohet rruga para tij dhe aq më afër i afrohet kënaqësisë së Allahut.