Në jetën e njeriut ka vepra që nuk maten vetëm me atë që jepet, por me atë që pastrojnë në zemër. Sadakaja është një nga ato vepra të bekuara që e lidh tokën me qiellin dhe pasurinë me shpirtin. Kur njeriu jep nga ajo që e do dhe e ndan me të tjerët për hir të Allahut, ai në të vërtetë nuk humbet asgjë, përkundrazi, ai fiton një pasuri më të madhe: pastërtinë e zemrës dhe kënaqësinë e Zotit.

Prandaj, sadakaja në Islam nuk është vetëm një ndihmë materiale për të varfrit, por një udhë drejt pastrimit të brendshëm dhe një shenjë e besimit të gjallë në zemrën e besimtarit.

Këtë të vërtetë të thellë e thekson edhe Kur’ani Famëlartë, kur Allahu i Madhëruar thotë:

“Merre nga pasuritë e tyre sadakanë, që t’i pastrosh dhe t’i pastrosh shpirtërisht me të, dhe lutu për ta; vërtet, lutja jote është qetësi për ta. Allahu është Dëgjues dhe i Gjithëdijshëm.” (Sure “Et Teube”, ajeti 103).

Ky ajet na kujton se sadakaja është një pastrim i dyfishtë, ajo pastron pasurinë nga egoizmi dhe zemrën nga lakmia. Kur dora e besimtarit hapet për të dhënë, në të njëjtën kohë hapet edhe dera e mëshirës hyjnore mbi të, dhe zemra e tij mbushet me një qetësi që vetëm dhënia për hir të Allahut mund ta sjellë.

——————————————————–

Nuk është e fshehtë vlera e madhe që ka dhënia e pasurisë dhe shpenzimi në rrugën e Allahut, si dhe ndikimi i saj i madh në aspektin shpirtëror dhe adhurues të njeriut.

Prandaj, shohim se ajetet kuranore japin shpërblime të mëdha për ata që japin sadaka dhe i lavdërojnë ata, ndërsa i paralajmërojnë ata që bëhen koprracë me atë që Allahu u ka dhënë nga mirësia e Tij, me shkatërrim dhe dënim të dhembshëm. Gjithashtu, nuk ka dyshim se sadakaja më e mirë është ajo që jepet gjatë muajit të bekuar të Ramazanit, ashtu siç kanë treguar hadithet e nderuara.

Pikat kryesore të temës

1- Dhënia e pasurisë është një nga llojet e xhihadit:

Allahu i Madhëruar thotë: “Allahu i ka blerë nga besimtarët jetët dhe pasuritë e tyre, në këmbim të Xhenetit.” (Sure “Et Teube”, ajeti 111)

Po ashtu thotë: “Ata që besuan bashkë me të, luftuan me pasuritë dhe jetët e tyre; për ta janë të gjitha të mirat dhe ata janë të shpëtuarit.” (Sure “Et Teube”, ajeti 88)

2- Allahu është më i dashur për besimtarin se pasuria e tij:

Prandaj lexojmë në jetën e Imam Hasanit (paqja qoftë mbi të), se ai e ndau pasurinë e tij dy herë dhe dha sadaka gjithçka që zotëronte. Kjo tregon se zemra e besimtarit të vërtetë nuk lidhet me pasurinë e kësaj bote, por me kënaqësinë e Allahut të Madhëruar. Për të, pasuria nuk është qëllim në vetvete, por një mjet për të fituar mëshirën hyjnore dhe për të ndihmuar robërit e Allahut.

Kur dashuria për Allahun mbush zemrën, atëherë dhënia në rrugën e Tij bëhet lehtësi dhe gëzim për shpirtin, sepse besimtari e di se ajo që jep për Allahun nuk humbet kurrë, por kthehet si bekim, shpërblim dhe dritë në këtë botë dhe në botën tjetër.

3- Sadakaja është një lidhje me një rrugë dhe metodë:

Sepse motivi brenda njeriut për të dhënë pasuri është pjesëmarrja në plotësimin e nevojave të nevojtarëve, me të cilët ai është i lidhur në të njëjtën rrugë dhe në të njëjtin drejtim.

4- Sadakaja është një nga shenjat e para të pranimit të veprave:

Allahu i Madhëruar thotë: “Nuk ka mirësi në shumë prej bisedave të tyre të fshehta, përveç atij që urdhëron për sadaka, për të mirë, ose për pajtim mes njerëzve.” (Sure “En Nisa”, ajeti 114)

Begatitë e sadakasë

1- Siguri në varr dhe në Ditën e Kiametit:

Domethënë se shpërblimi i saj e largon nga njeriu dhimbjen e dënimit. Nga i Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe familjen e tij) transmetohet: “Sadakaja e shuan nxehtësinë e varreve për ata që e japin, dhe besimtari në Ditën e Kiametit do të jetë nën hijen e sadakasë së tij.”   (“Mizanul Hikme”, vëll. 2, f. 1594).

2- Pranimi i veprave:

Imam Sadiku (paqja qoftë mbi të) ka thënë: “Allahu i Madhëruar thotë: Nuk ka asgjë që Unë e marr, pa caktuar dikë tjetër që ta marrë përveç Meje, përveç sadakasë, sepse atë e marr Unë vetë me Dorën Time.” (“Mizanul Hikme”, vëll. 2, f. 1594).

Sikur Allahu e ka vendosur Veten në pozitën e kujdestarit të të varfërve, duke e marrë pasurinë në emër të tyre dhe duke ua shpërndarë atyre.

3- Sadakaja është çelësi i furnizimit (rizkut):

Ajo nuk e pakëson furnizimin dhe nuk e rrezikon atë, ashtu siç djalli i sugjeron njeriut. Nga Imam Aliu (paqja qoftë mbi të) transmetohet: “Kërkojeni zbritjen e furnizimit përmes sadakasë.”  (“El Kafij”, vëll. 4, f. 10.).

4- Shpërblimi i shumëfishuar:

Allahu i Madhëruar thotë: “Allahu e zhduk kamatën dhe e shton sadakanë. Allahu nuk e do asnjë mohues mëkatar.” (Sure “El Bekare”, ajeti 276).

Ndër shpjegimet më të bukura për rritjen e sadakasë është ajo që transmetohet nga Imam Sadiku (paqja qoftë mbi të), ku Allahu thotë: “Me të vërtetë, disa nga robërit e Mi japin sadaka edhe me gjysmën e një hurme, dhe Unë e rris atë për të, ashtu siç rrit dikush këlyshin e kalit të tij, derisa ta bëj atë sa mali Uhud.” “Mustedrekul Uesail”, vëll. 7, f. 168).

5- Largimi i fatkeqësive:

Nga i Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe familjen e tij): “Sadakaja e largon fatkeqësinë; ajo është ilaçi më i suksesshëm. Ajo e largon edhe një caktim që është vendosur fuqishëm. Asgjë nuk i largon sëmundjet përveç lutjes dhe sadakasë.” (“Biharul Enuar”, vëll. 93, f. 137.)

Kur lexojmë fjalën e të Dërguarit se sadakaja e largon edhe caktimin (kaderin), e kuptojmë rëndësinë dhe përparësinë e saj mbi shumë çështje.

Gjithashtu ai (Paqja e bekimet qofshin mbi të dhe familjen e tij!) ka thënë: “Sadakaja e pengon vdekjen e keqe.” (“Furu‘ul Kafij”, vëll. 3, f. 2.).

Dhe ka thënë: “Jepni sadaka dhe shëroni të sëmurët tuaj me sadaka, sepse sadakaja i largon sëmundjet dhe fatkeqësitë, dhe është shtim në jetën dhe në veprat tuaja të mira.” (“Kenzul Ummal”, vëll. 6, f. 371.)

Përparësia e të afërmve në sadaka

Ehli Bejti (paqja qoftë mbi ta) e kanë sqaruar se kujt duhet t’i jepet përparësi në sadaka. Nga Imam Husejni (paqja qoftë mbi të) transmetohet se ka thënë: “E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe familjen e tij) duke thënë: Fillo me ata që i ke në përgjegjësi: nënën tënde, babanë tënd, motrën tënde, vëllanë tënd, pastaj më të afërmit, e pastaj më të afërmit.” (“Biharul Enuar”, vëll. 96, f. 147.)

Gjithashtu, i Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimet qofshin mbi të dhe familjen e tij) ka thënë: “Nuk ka sadaka (të plotë) kur një i afërm është në nevojë.” (“Biharul Enuar”, vëll. 96, f. 147.). Kjo do të thotë se sadakaja e plotë është ajo që fillon me më të afërmit.

Dhe ai (paqja dhe bekimet qofshin mbi të dhe familjen e tij) ka thënë: “Sadakaja ndaj të afërmit e shumëfishon shpërblimin dy herë.” (“Kenzul Ummal”, vëll. 6, f. 395.)

Kjo shumëfishim i shpërblimit tregon qartë përparësinë e të afërmve në sadaka.

Vlera e sadakasë së fshehtë dhe ndikimet e saj

Allahu i Madhëruar thotë: “Nëse i jepni sadakatë haptazi, kjo është e mirë; por nëse i fshihni dhe ua jepni të varfërve, kjo është edhe më mirë për ju dhe ju shlyen disa nga mëkatet tuaja. Allahu është i Gjithëdijshëm për atë që veproni.” (Sure El-Bekare, ajeti 271)

Dhënia e sadakasë fshehurazi ka dy aspekte:

Një aspekt lidhet me vetë dhënësin e sadakasë, që të mos depërtojë syefaqësia (rijaja) në qëllimin e tij.

Ndërsa aspekti tjetër lidhet me atë që e merr sadakanë, duke ruajtur dinjitetin dhe nderin e tij para njerëzve.

Është transmetuar nga imam Sadiku (paqja qoftë mbi të) se ka thënë: “Mos jep sadaka para syve të njerëzve që ata të të lavdërojnë, sepse nëse e bën këtë, e ke marrë tashmë shpërblimin tënd. Por kur të japësh me dorën e djathtë, mos e lër të dijë dora e majtë, sepse Ai të cilit i jep sadaka fshehurazi, do të të shpërblejë haptazi.” (“Biharul Enuar”, vëll. 78, f. 384.)

Sa i përket shpërblimit të saj, transmetohet nga i Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të dhe familjen e tij): “Shtoni sadakanë e fshehtë, sepse ajo e shuan zemërimin e Zotit të Madhëruar.” (“Biharul Enuar”, vëll. 96, f. 176.)

 

Gjithashtu, ai (paqja dhe bekimet qofshin mbi të dhe familjen e tij) ka thënë: “Shtatë persona do të jenë nën hijen e Arshit të Allahut në Ditën kur nuk do të ketë hije tjetër përveç Hijes së Tij; njëri prej tyre është njeriu që jep sadaka me dorën e djathtë dhe e fsheh atë aq shumë sa dora e majtë nuk e di. Sadakaja haptazi është e mirë, por, për Zotin, adhurimi në fshehtësi është më i mirë se ai haptazi.” (“Mijzanul Hikme”, vëll. 2, f. 1401.

 

Nxitja për sadaka në lehtësi dhe në vështirësi

Allahu i Madhëruar thotë: “(Xheneti) është përgatitur për të devotshmit, të cilët japin (sadaka) në begati dhe në vështirësi.” (Sure “Ali Imran”, ajetet 133–134) Ibn Xheriri dhe Ibn Ebi Hatimi transmetojnë nga Ibn Abbasi, në lidhje me fjalën e Allahut: “të cilët japin në begati dhe në vështirësi”, ai tha: “Domethënë, në varfëri dhe në pasuri.” (“Ed Durrul Menthur”, vëll. 2, f. 73.).

Të dashur vëllezër dhe motra!

Allahu i Madhëruar thotë: “Një fjalë e mirë dhe falja janë më të mira se një sadaka që pasohet me lëndim. Allahu është i Pasur dhe i Butë.

“O ju që besuat! Mos i prishni sadakatë tuaja me përmendje të meritës dhe me lëndim, si ai që e jep pasurinë e tij për syefaqësi para njerëzve dhe nuk beson në Allahun dhe në Ditën e Fundit. Shembulli i tij është si një shkëmb i lëmuar mbi të cilin ka pak dhe, mbi të bie shi i fortë dhe e lë atë të zhveshur. Ata nuk kanë asnjë dobi nga ajo që kanë fituar. Allahu nuk e udhëzon popullin jobesimtar.” (Sure “El Bekare”, ajetet 263–264).”